Mag een politicus klanten van bedrijf X aanraden naar concurrent Y te verkassen? Denk er even tien seconden over na. Mag dit: ja of neen? Vindt u dit een hilarische vraag? Diederik Samsom, Tweede Kamerlid PvdA, riep vorige week klanten van Nuon op om over te stappen naar een andere energieleverancier. Blijkbaar om het even welke. Samsom’s actie komt voort uit protest tegen het hoge salaris van Nuon-topman Huib Morelisse.
U kent de kwestie? De nieuwe eigenaar van de Nederlandse energiereus Nuon, het Zweedse Vattenfall, werkt niet met bonussen. Dat doen ze niet, daar in Zweden, bij wet verboden. In Nederland mag dat wel en het inkomen van Morelisse is hier opgebouwd uit een vast salaris en een prestatieafhankelijke bonus. Zo is het ook bedoeld met bonusses; als je het heel goed doet en je haalt (meer dan) je target, dan krijg je een extraatje. Niks mis mee. Maar Vattenfall wil geen directies met toelagen en toezeggingen. De vreemde stap die Vattenfall en Nuon nu maken, is dat ze het extraatje maar gelijk in het salaris van de baas opnemen. Geschat houdt dit in dat Morelisse nu rond de 750k gaat verdienen, drie ton meer dan het basissalaris van zijn voorganger Ludo van Halderen (die overigens ook miljoenen toucheerde maar dat wil Diederik niet zien).
Aha, een mooie salaristruc dus.
Eerst even dit: Een salaris van onder een miljoen, als ceo bij een groot, toch wel multinationaal bedrijf, is in internationaal perspectief geen wereldinkomen. Dit is, zeg maar, een inkomen van een gemiddelde bankier in London City. Ik zeg daarmee niet dat de Nuon topman een koopje is voor Vattenfall, maar in internationaal perspectief is het inkomen onder het gemiddelde.
De Zweedse salaristruc is voor Kamerlid Samsom de reden zijn actie te voeren. Maar, mag hij als politicus een overstapadvies aan klanten van Nuon geven?
Nu is Samsom geen ‘machtig’ politicus, dus ik verwacht niet gelijk een groot effect van zijn oproep. Maar stelt u zich eens voor dat Rutte/Wilders/Verhagen schouder en schouder, over de salaristruc fulminerend, u adviseren over te stappen van de één naar de ander? Tsja, dan is Leiden in last. Het gaat mij dus om de principiële kwestie dat je net als vroeger waar kerk en staat gescheiden waren, net als bij de Trias Politica, met een scheiding der machten binnen de staat, in je eigen zuil blijft. Nu was zo’n tripartite stelsel al gangbaar vanaf de Griekse en Romeinse tijd en gaf de verhouding aan tussen kerkelijke, rechterlijke en uitvoerende machten.
We leven nu in een andere tijd en in mijn ogen is de Trias Politica van de Moderne Tijd samenleving, staat en business. Juist de samenleving krijgt meer invloed door de komst van social media en begint daarmee een sterk instituut op zich te worden dat niet meer lijdzaam afwacht wat politiek beslist of het bedrijfsleven doet. De business dient zich op de samenleving te vormen en dus ook de maatschappelijke verantwoording te nemen. Dat gaat verder dan een MVO-beleid, het heeft ook te maken met de managerial besluitvorming hoe men met salarissen omgaat, de omgeving, de mens.
Maar daar heeft vriend Diederik niets mee van doen. Ik vind het zeer gevaarlijk als politici, net als rechters of dominees, officieuze en zelfs informele uitspraken doen die een negatief effect kunnen hebben op de bedrijfsvoering.
Hoe haal je het in je hoofd om klanten van X naar Y te adviseren? Wat moet ik dan? Als Nuon klant, en dat ben ik, overstappen naar Eneco? En wat, beste Diederik, als hier de salarissen ook worden verhoogd, dan wéér overstappen? Naar Oxxio? Oops, die zijn net overgenomen door Eneco. En wat als Vattenfall dan Eneco overneemt? Want Eneco staat ook in de internationale energie-etalage wat fijn en klein in de grote energiewereld werkt niet meer. Bovendien levert het grootaandeelhouder Rotterdam behoorlijk wat poen op. Het gaat gebeuren, vraag is wanneer.
Politici mogen best kritische vragen stellen, maar gebruik dan het principe van de Kamervragen om maatschappelijke kwesties te belichten, waarbij ik een (te) hoge salariëring zeker een onderwerp van belang vind.
In kwesties als de Zweedse salaristruc denk ik ook dat het vooral marketing en pr is waar onze politici mee bezig zijn. Zo was Maxim Verhagen na de actie met Youp en T-Mobile nog even bezig om de Nederlandse helpdesken te verplichten aan een standaard te voldoen. Koren op de molen bij het electoraat, want zo ongeveer op ieder verjaardagsfeestje gingen de helpdesken over de tong. Dit terwijl ik Maxim Verhagen bewijzen gaf dat het juist veel beter gaat met de kwaliteit en menselijkheid van de hulpploegen bij bedrijven (www.klantvriendelijkstebedrijf.nl). Met name twitter en webcare werken goed bij zelfs de Belastingdienst. Alles kan beter natuurlijk. Maar het is wel een hele doorzichtige PR-beweging om jezelf ineens in te gaan zetten voor het electoraat en je af te zetten tegen het bedrijfsleven. Foei stoute manager. Zo moet je vele uitspraken van politici steeds vaker tegen een marketinglampje houden.
Het vergelijk met wat Lakerman met de DSB deed, gaat hier overigens mank. Op de bedrijfsvoering bij DSB was wel degelijk iets aan te merken. En Lakerman is geen politicus. Op twitter heb ik dit vergelijk wel even aangezet en de reactie van Diederik Samsom was dat een energiebedrijf iets anders is dan een bank. Ja, dat snap ik.
De principiële vraag blijft staan. Ik vind dat Diederik Samsom of welke politicus dan ook, nooit en te nimmer uitspraken mogen doen van het niveau ‘overstapadvies’. Levensgevaarlijk. Bij Nuon werken mensen, gewoon van 9 tot 5 die mogelijk zelfs de dupe zouden kunnen worden van zo’n actie. Stel je voor dat inderdaad net als bij DSB een groot aantal klanten opstapt? En wat moet de internationale wereld denken van het niveau van onze politici als je je ongenuanceerd bemoeit met de bedrijfsvoering. Ik zou me als multinationale ondernemer dan wel even achter de oren krabben alvorens ik besluit een headquarter in Nederland te plaatsen.
Bron: Customer Talk
