Naar inhoud

Boekreview: ‘Attention Factory’ van Matthew Brennan

Onlangs is het boek ‘Attention Factory - The Story of TikTok and China's ByteDance’ van Matthew Brennan verschenen. Als proeflezer had ik de eer en het genoegen de publicatie al eerder te mogen lezen. Het gaat over ByteDance, het bedrijf achter apps als Jinti Toutiao, Douyin en TikTok, de internationale versie van Douyin. Mensen die de digitale ontwikkelingen in China al langer volgen, kennen de auteur ongetwijfeld. Sinds 2015 is hij met zijn bedrijf China Channel een belangrijke informatiebron over Chinese internetbedrijven, met name Tencent en diens superapp WeChat. Samen met voormalig Technode-hoofdredacteur John Artman heeft Matthew Brennan ook lange tijd de podcast ’China Tech Talk’ verzorgd.

ByteDance is een van die ondernemingen die lange tijd onder mijn radar is gebleven, tot ik in 2017 een lunchafspraak had met een Chinese kennis en we in een discussie terechtkwamen over Chinese apps. Hij noemde Jinri Toutiao – een nieuwsaggregatie-app – waar ik tot op dat moment nog nooit van gehoord had, terwijl de app toch al zo’n vijf jaar op de markt was. Gelukkig was ik niet de enige. Ook Technode, de leidende website over technologie in China, begon pas rond die tijd voor het eerst over Jinri Toutiao en ByteDance te schrijven.

Het verhaal achter ByteDance

Jinri Toutiao was niet de eerste app van ByteDance en het was ook zeker niet de laatste. Matthew Brennan beschrijft in z’n boek hoe het bedrijf aan de lopende band nieuwe apps uitspuugt en snel bepaalt of deze succesvol zijn. Is dat niet het geval, dan proberen ze bij die organisatie iets nieuws. Is een app wel een succes, dan wordt deze doorontwikkeld. En sinds die zomer in 2017, toen ik voor het eerst iets over Jinri Toutiao hoorde, is het wel enorm snel gegaan.

ByteDance behoort inmiddels tot de top van de Chinese internetbedrijven en TikTok, de internationale versie van het in 2016 gelanceerde Douyin, is inmiddels een van de populairste apps ter wereld. De ontwikkeling van Douyin is zo snel gegaan dat ik onlangs in mijn eigen work in progress-map een half afgemaakt artikel uit 2018 aantrof waarin ik de app probeerde te beschrijven, maar het nieuws uiteindelijk niet kon bijbenen. Het is een van de onderwerpen waar ik in een reeks over China’s nieuwe internetbedrijven graag over had geschreven. Het is echter uiteindelijk op de plank blijven liggen.

Informatie over ByteDance is in de internationale pers altijd redelijk beperkt en gefragmenteerd geweest en door mijn late instap was die bij mijzelf ook vooral beperkt gebleven tot Jinri Toutiao, Douyin en schandaaltjes waarmee ByteDance het nieuws haalde, zoals toen de Chinese overheid ByteDance’s app Neihan Duanzi offline haalde wegens vulgaire content. Toen Matthew Brennan aan mij vroeg of ik proeflezer wilde zijn voor een boek over ByteDance, werkte ik maar wat graag mee. Niet alleen had ik altijd al grote waardering gehad voor zijn werk, het bood me ook een mooie kans om wat meer te leren over de relatief nieuwe Chinese internetgigant.

Het boek start bij het prille begin van het bedrijf. Op basis van veel research in Chinese documenten en gesprekken met medewerkers van ByteDance brengt hij de levensgeschiedenis van oprichter Zhang Yiming en diens bedrijf op een prettige wijze in kaart. Het boek leest zogezegd lekker weg. Het is geen droge opsomming van feiten en de verhalende stijl doet soms denken aan de stukken van Evan Osnos in The New Yorker. De meeste hoofdstukken beginnen met een sfeersetting als ‘A faint hum emanated from the room ahead’ of ‘It was bitterly cold that day’.

Alhoewel ik soms mijn bedenkingen had over hoe Matthew Brennan kon weten dat bepaalde gebeurtenissen en gesprekken hadden plaatsgevonden zoals hij ze beschrijft, is dat een relatief onbeduidende kanttekening bij een aanpak die het boek wel een stuk leesbaarder maakt. De hoofdstukken beginnen bovendien met een korte tijdlijn waarin de belangrijkste chronologische gebeurtenissen in dat hoofdstuk besproken worden. Dat is handig als je later nog eens wat wilt opzoeken.

Attention Factory

‘Attention Factory’ is opgedeeld in twee delen. ‘The Back End’ behandelt in vier hoofdstukken de persoonlijke achtergrond van ByteDance-oprichter Zhang Yiming, de vroege jaren van het bedrijf en Jinri Toutiao. In dit deel wordt ook uitvoerig stilgestaan bij de technische werking van recommendation engines. Dat lijkt misschien een saai onderwerp. Maar de manier waarop het wordt uitgelegd, is uiterst toegankelijk. Bovendien is dit essentieel om de apps van ByteDance te begrijpen.

De kracht van ByteDance’s apps zit namelijk in het presenteren van de juiste content aan een gebruiker, met als basis zijn persoonlijke kijk- en deelgedrag en dat van anderen. Juist daardoor zijn apps als TikTok zo verslavend, want deze tonen je precies wat je leuk of interessant vindt. Het is essentieel om het succes van ByteDance te begrijpen. Nog steeds hoor je mensen TikTok beschrijven als een sociaal netwerk, maar het is nog veel meer een content- en entertainment-app. De social graph die zo belangrijk is bij social media als Facebook, speelt nauwelijks een rol bij de apps van ByteDance.

Het tweede deel van het boek – ‘The Front End’ – draait in nog eens vier hoofdstukken vrijwel volledig om de short video-apps Musical.ly, Douyin en TikTok. Matthew Brennan geeft een korte introductie over de opkomst van short video en het succes van Musical.ly. Een eyeopener is daarbij dat die app – die uiteindelijk door ByteDance gekocht werd en geïntegreerd in Douyin en TikTok – toch wel heel sterk geïnspireerd was op een minder bekende, in Parijs ontwikkelde video-app genaamd Mindie. Ook de beschrijving van de manier waarop retailers extra apps op smartphones installeren alvorens die te verkopen, deed m’n mond openvallen van verbazing.

In de twee delen legt Matthew Brennan aan de hand van feiten en interpretaties op heldere wijze uit hoe ByteDance en diens apps zo’n enorm succes konden worden. Hoe kun je echter stoppen met het schrijven van een boek over een bedrijf en een app die in 2020 continu in het nieuws zijn? De app ging in India in de ban en Donald Trump dreigde met een verbod indien TikTok in de Verenigde Staten van Amerika niet afgesplitst zou worden van ByteDance. Deze zaak sleept zich nu al enkele maanden voort. Het was een dilemma waar de auteur ook mee kampte.

‘You know what I did last summer?’

Gezien het feit dat er op korte termijn nog geen einde leek te komen aan de TikTok-affaire in de VS nam hij het verstandige besluit om niet te wachten op de ontknoping. De strijd tussen Donald Trump en TikTok wordt daarom slechts kort genoemd in de korte proloog plus de epiloog en het verhaal stopt eigenlijk na de enorme groei die TikTok wereldwijd doormaakte tijdens de social distancing-periode ten tijde van de COVID-19-pandemie.

Matthew Brennan geeft in de proloog aan dat hij met het boek niet wilde bijdragen aan de groeiende stroom aan artikelen en discussies die dankzij de tech cold war zijn ontstaan en zich vooral wilde richten op cruciale vragen. Why TikTok? Why ByteDance? Why short video? Dat is een begrijpelijke keuze, hoewel ik het persoonlijk jammer vind dat hij niet een afsluitend hoofdstuk gewijd heeft aan de internationale gevechten waarin ByteDance terecht is gekomen. Die kunnen namelijk wel degelijk van invloed zijn op de toekomst van de onderneming.

Kritiek op ByteDance

Wat ik ook mis in het boek, is de kritiek die ByteDance op verschillende momenten heeft ontvangen over de manieren waarop het content in de app monitort en censureert – of dit juist niet doet. De app heeft meerdere keren onder vuur gelegen vanwege het feit dat mannen met kwade bedoelingen de applicatie zouden gebruiken om in contact te komen met jonge kinderen, die hun favoriete schaars geklede popsterren imiteren op TikTok.

Ook zijn er verhalen over al dan niet opzettelijke censuur van content die gerelateerd was aan schending van mensenrechten in Xinjiang en Hongkong. Ook dit zijn belangrijke aspecten van de story van TikTok, die de titel van het boek belooft. Matthew Brennan beseft dit maar al te goed en noemt in de epiloog nog verschillende andere onderwerpen die hij graag behandeld had, maar die het uiteindelijke boek niet gehaald hebben. ByteDance heeft daarnaast de reputatie critici zo nu en dan hard aan te pakken met een leger aan juristen. Misschien heeft hij daarom eieren voor z’n geld gekozen…

Mocht je een keuze moeten maken tussen de gedrukte versie en het e-book van ‘Attention Factory’, dan raad ik je aan voor het e-book te gaan – als je tenminste ook graag e-books leest. Niet alleen zijn de afbeeldingen in het e-book in full colour terwijl de papieren versie volledig in grijstinten gedrukt is, het geeft je ook de mogelijkheid om in te zoomen op de vaak erg interessante afbeeldingen en diagrammen gemaakt door Valentina Segovia. Veel van deze afbeeldingen zijn in landscape opgemaakt, alsof ze bedoeld waren voor een PowerPoint-presentatie. Dit betekent echter wel dat deze in het boek met portrait-opmaak flink verkleind worden weergegeven, hetgeen de leesbaarheid niet ten goede komt. Het handschrift van Valentina Segovia in haar illustraties wordt daar namelijk niet duidelijker op.

Het boek – zoals ik die mocht ontvangen – is 283 pagina’s dik, maar 40 bladzijden worden in beslag genomen door eindnoten en verwijzingen naar de bronnen die Matthew Brennan heeft gebruikt in zijn onderzoek. Mede door de lettergrootte en de regelafstand is dit in de gedrukte versie een beetje zonde van het papier. Het is juist weer jammer dat in het e-book de verwijzingen naar de internetpagina’s niet meteen ook een hyperlink bevatten, die het gemakkelijker zou maken om meteen door te clicken naar die bronnen.

Ondanks deze kleine tekortkomingen slaagt Matthew Brennan er uitstekend in zijn primaire doelstelling – het gebrek aan kennis met betrekking tot ByteDance wegnemen. Daarnaast laat hij zien hoe snel dit soort gebeurtenissen zich voltrekt in China’s dynamische internetsector. Het was al een genot het manuscript van het boek te lezen en het lijkt er in z´n uiteindelijke vorm alleen maar beter op te zijn geworden.

Wil je een voorproefje van het boek? Download dan hier een slideset met enkele highlights en diagrammen die je ook terugvindt in ‘Attention Factory’.

  • Titel: Attention Factory – The Story of TikTok and China's ByteDance
  • Auteur: Matthew Brennan
  • Uitgever: Onafhankelijk uitgegeven
  • Pagina’s: 304 bladzijden
  • Prijs: € 15,98

Ed Sander heeft als marketingconsultant twee jaar (2011-2013) vrijwilligerswerk gedaan voor goede doelen in Xi’an, China. Hij geeft lezingen, colleges en workshops voor ChinaTalk en schrijft artikelen over digitale innovatie in China. Een aantal keer per jaar begeleidt Ed Sander ondernemers op studie- en inspiratiereizen naar China. Bezoek de website ChinaTalk voor gratis e-books en video’s van lezingen en colleges van deze bijzonder gewaardeerde China-tech-watcher.

Foto: Pexels

Tip: Presentaties over de actuele ontwikkelingen in China

  • Ed Sander en Jessica Sun verzorgen vanuit ChinaTalk op uiteenlopende niveaus presentaties over de actuele ontwikkelingen in China.
  • In de prestaties behandelen zij de cultuur, het consumentengedrag, het toerisme, de e-commerce & retail, de social media en de digitale innovaties in China.
Lees meer over deze presentaties ►
Bron: CustomerTalk
0

Reacties

Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie