Naar inhoud

Boekreview: Het geheim van bol.com

‘Het geheim van bol.com’, het recent verschenen boek van Michel Schaeffer, leest weg als een spannend jongensboek. Je wordt vanaf het begin in het boek getrokken. Heb je de internet bubble nog meegemaakt, dan schenkt het begin van Michel’s boek je veel herkenning. Niet altijd een ‘feest van…’ omdat het een periode was waar velen hun geld zijn verloren aan de wildste beleggingen. Ben je een millennial die deze periode niet (bewust) heeft beleefd, dan lijkt het op de avonturen van Kuifje in Internet-land, maar dan echt.

Internetzeepbel

Aan het begin van de internethype start Bertelsmann met een online avontuur, Bertelsmann Online. De latere CEO van bol.com, Daniel Ropers, schreef in zijn functie als junior consultant bij McKinsey in 1998 in opdracht van Bertelsmann het eerste businessplan voor het online winkelkanaal. In 1999 werd bol.com opgericht in landen als Duitsland, Nederland, Zweden, Italië en China. Storen aan Amazon, het door Jeff Bezos in 1994 opgerichte succesvolle e-commerce-bedrijf, doen ze zich daar niet.

Internet… slechts weinigen wisten wat het exact was, velen stapten met groot risico vol in de internetinvesteringen en amper een paar jaar later klapte de internetmarkt uit elkaar. Het Nederlandse bol.com overleefde de internetzeepbel amper en werd in 2002 door Bertelsmann AG verkocht als gevolg van een strategiewijziging. Maar drie jaar later staat bol.com al weer in de etalage. De topman van het in 2002 opgerichte bol.com wordt de laan uitgestuurd. Onder leiding van Michel’s collega Daniel Roper, worden er om één voor twaalf nog een aantal investeerders gevonden waardoor bol.com Nederland kon blijven bestaan.

Moeizame start

Ook in andere landen kwam bol.com soms moeizaam uit de startblokken. Misschien was Bertelsmann te vroeg gestart? Waren de ambities te hoog gegrepen? Lag het aan de Bertelsmann-organisatie? Waren old en new school wel te combineren? Hoe dan ook, de nieuwe aandeelhouders hadden veel geloof in bol.com en ondanks de net ontplofte internetzeepbel, wie durfde nu in een internetonderneming te investeren, gingen ze met een flinke achterstand van acquit.

Het is 2003, bol.com legt zich toe op de verkoop van boeken en cd’s, dertig collega’s werken hard aan de verwerking van de bestellingen… maar waar moet het bedrijf naar toe? Tijd voor een dag op de hei, dus toog de directie onder de ambitieuze bullshit-bingo-term ‘Global Strategic Alignment Meeting’ richting Maastricht om daar de stip op de Benelux-horizon te zetten: 2015, 250 miljoen euro omzet met aantrekkelijke winsten.

Geen geheime formule

Wat het boek zo spannend maakt, is dat dit doel al veel eerder werd bereikt. Dat weten we natuurlijk wel, maar ‘hoe’ dat is verlopen, schrijft Michel spannend, leesbaar en leerzaam op. Hij stelt wel dat er geen geheime formule schuil gaat achter het succes. Het is de mix van hard en zacht. Van je zaken op orde hebben, om kunnen gaan met data en technologie naar een hardwerkende en oplossende cultuur waar de klant zich goed bij voelt. Kun je dat schalen, dan is sterke groei mogelijk.

Dat lijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Onderwijl gingen grote retailers ten onder, zoals de concurrent Free Record Shop. bol.com breidde het productportfolio enorm sterk uit en werd een winkel voor van alles en nog wat. Dat was onzeker, vele businessconsultants voorspelden het einde van bol.com omdat ze van haar focus afweek. Maar ja, als je een goedbezochte en goedgeorganiseerde winkel bent, dan kun je alles slijten. Ook, net als Amazon, reizen de ruimte in.

Imposante groei

Inmiddels tikt de omzet van bol.com in 2016 de 1,2 miljard euro aan en 2017 laat naar verluid nog betere cijfers zien. Meer dan 7 miljoen klanten. De drukst bezochte webwinkel van de Benelux. Nederlanders bestellen amper bij Amazon en de afstand tussen de andere twee toppers van Nederland, wehkamp en Coolblue, is gegroeid.

bol.com is ondertussen eigendom van Ahold. Business as usual dus? Nou… hoe ga je om met de enorm grote online Aziatische partijen, wat zijn de nieuwe verdienmodellen? Als Facebook en Google een bank worden, waarom dan ook niet gelijk spullen verkopen? De markt voor online retailing staat allesbehalve stil.

Cultuur behouden

Maar, dat is de toekomst. Het boek van Michel, ‘Het geheim van bol.com’, geeft zeker doorkijkjes naar de retailmarkt en hoe je van start-up via scale-up naar ‘groter’ gaat. Je leest over de worsteling om een bedrijf te laten groeien in omzet, winstgevend te maken zonder aan cultuur in te boeten. De ‘new hire meetings’ die iedere zes weken voor tientallen nieuwe collega’s worden georganiseerd door Michel en andere leidinggevenden.

Leren van fouten, van elkaar… een collega roept door de microfoon: “Ik heb iets heel ergs dom gedaan.” Honderden collega’s kijken hem vragend aan. “Ja…”, vervolgt hij. “Het was echt oliedom!” Het ging om een fout in een algoritme, gemaakt door één van de beste engineers van bol.com. Daardoor steeg de verkoop van stofzuigers sky high! Maar dat is toch niet erg dan, scandeerde het publiek. “Wel als het tegen de prijs van een stofzuigerzak is”, zei de programmeur. Het is een ‘biecht’. Fouten maken mag, deel het en leer er van.

Altijd leren

Een paar weken later komt een team engineers met de oplossing; zij hebben software ontwikkeld waarmee dit soort fouten vroegtijdig worden gedetecteerd. Misschien is dit voorbeeld wel treffend voor het succes van bol.com en andere organisaties die altijd leren, altijd beter willen zijn en mensen niet veroordelen.

Een aanrader

Ik mis de foto’s in het boek van ‘vroegah’. Wellicht is het een idee nog eens een digitaal fotoboek te publiceren over 20 jaar bol.com. ‘Het geheim van bol.com’ is een treffend en interessant boek geworden, leerzaam voor starter en manager. Het is boeiend en literair geschreven. Een aanrader…

  • Titel: Het geheim van bol.com – Over dromen en doen, over pionieren en groeien
  • Auteur: Michael Schaeffer
  • Uitgever: Atlas Contact
  • Pagina’s: 336 bladzijden
  • Prijs: € 20,00

Michel Schaeffer was als directielid van bol.com bijna 15 jaar medeverantwoordelijk voor de ontwikkeling van het bedrijf van startup naar een marktleidende e-commerce-organisatie. Op dit moment is hij commissaris bij diverse bedrijven en adviseert hij organisaties over digitale en groeistrategieën.

Bron: CustomerTalk
0

Reacties

Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie