Naar inhoud

Het schrikwekkend snelle verlies aan biodiversiteit op aarde

“Terwijl de ogen van de wereld gericht zijn op de bestrijding van de COVID-19-pandemie, gaat tegelijkertijd het wereldwijde verlies aan biodiversiteit schrikwekkend snel. Op dit moment is dat meer dan duizend keer erger dan wat een natuurlijk verlies zou zijn van de graad van verscheidenheid aan levensvormen op de hele planeet. Dat komt door ons – door mensen en bedrijven. Ondernemingen spelen in dit verband een zeer grote en cruciale rol, want zij bezitten en beheren een groot deel van de landschappen op de aardkloot.”

Dat stelt Steve Kennedy, universitair hoofddocent duurzaam ondernemen aan de Rotterdam School of Management van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij is tevens academisch directeur van het masterprogramma ‘Global Business & Sustainability’ en wetenschappelijk directeur van het Centre for Eco-Transformation.

Het grootste probleem van landschapsbehoud

“In 2018 hebben we voor één van onze projecten een bezoek gebracht aan Murcia in Spanje, waar we de grote problemen uit de eerste hand konden zien. De complicaties met de grond die we daar troffen, spelen op veel plekken in Europa en de rest van de wereld. Moderne landbouwpraktijken zijn gericht op zo hoog mogelijke opbrengsten genereren op korte termijn, maar zij hebben geleid tot aantasting van het landschap op lange termijn.”

“Water wordt met enorme snelheid opgebruikt, monocultuur heeft de biodiversiteit verminderd. En waardevolle voedingsstoffen uit de bodem gaan verloren, onder andere door het gebruik van veel kunstmest. Die kunstmest stroomt ook het water in, waardoor er steeds minder zuurstof in rivieren en zeeën zit. Als je naar de Golf van Mexico kijkt, zie je daar een groot stuk waar niets meer kan leven, Dit is vanwege alle kunstmest afkomstig van de velden rondom de rivieren die uitmonden in deze zee.”

De mogelijke aanpak van de landschapsproblemen

“We kunnen een aantal dingen doen: proberen de voedzame stoffen in de bodem te houden, het gebruik van kunstmest beperken en water beter reguleren. In delen van Spanje bestaan grote problemen vanwege droogte. Landbouwbedrijven kunnen watersystemen aanleggen om het water te reguleren of bomen planten om water vast te houden. Die bomen zijn bovendien goed voor de stabiliteit van de bodem en kunnen functioneren als windschermen. Een ander belangrijk gespreksonderwerp is de diversiteit aan flora en fauna.”

Het belang van een diversiteit aan flora en fauna

“Mijn onderzoek richt zich op het concept veerkracht. We proberen sociaalecologische systemen zo te maken, dat het systeem bij een schok of verstoring zijn basisfunctie kan behouden. Je kunt denken aan acute schokken zoals een storm of het uitbreken van een insectenplaag, maar ook aan langzame schokken zoals klimaatverandering. Een diversiteit aan flora en fauna is als het ware het vangnet voor een ecosysteem.”

De veerkracht van bedrijven is onlosmakelijk verbonden met de veerkracht van ecosystemen.

“Als er één soort ernstig wordt aangetast, zijn er andere dieren of planten die de vitale ecologische processen kunnen voortzetten. Wij onderzoeken hoe organisaties deze veerkracht kunnen en moeten vormgeven. Hoe kunnen ondernemingen bestand zijn tegen de schokken die zonder twijfel komen? Want de veerkracht van bedrijven is onlosmakelijk verbonden met de veerkracht van ecosystemen.”

Een voorbeeld van het opbouwen van veerkracht

“Veerkracht kan op veel verschillende manieren worden opgebouwd. We kunnen bijvoorbeeld nagaan hoe boeren regeneratieve praktijken gebruiken om de diversiteit van soorten binnen ecosystemen op te bouwen. Boeren kunnen ervoor kiezen om meerdere soorten gewassen te verbouwen op het land in plaats van één gewas, bijvoorbeeld met de techniek genaamd multicropping. Hiermee zijn zij beter bestand tegen schokken – zoals ziektes of insecten – dan bij monocropping.”

“Momenteel werk ik aan een paper over de impact van biodiversiteit op bedrijven. Hoe verbeteren – of verslechteren – organisaties de biodiversiteit van ecosystemen? Het gaat niet alleen om het aantal dieren en planten tellen, het is nodig dat er een basisbegrip komt van welke soorten flora en fauna een ecosysteem écht nodig heeft om te kunnen functioneren. Welke soorten zijn de sleutel tot ecosysteemverandering? Waar liggen de kritische grenzen? Als we dit begrijpen, kunnen we zorgen dat we de limieten niet overschrijden.”

“Wereldwijde veranderingen die al aan de gang zijn – zoals klimaatverandering – hebben een aanzienlijke invloed op hoe onze ecosystemen werken. Sommige soorten kunnen misschien niet goed leven in warmere omstandigheden. Veerkracht vraagt ons eigenlijk om aanpassingsvermogen op te bouwen en om binnen grenzen te blijven, terwijl we tegelijkertijd rekening houden met de mogelijkheden – of noodzaak – te kunnen transformeren.”

De rol van ondernemingen in dit verhaal

“Bedrijven spelen in deze transitie een zeer grote en cruciale rol, omdat ze een groot deel van de landschappen en dus ecosystemen op aarde bezitten. En landschappen zijn net zo belangrijk voor bedrijven. Ze voorzien deze van voedsel, vezels, medicijnen, ze stabiliseren ons klimaat, regelen schoon water en de gehele recreatie- en toeristensector hangt ervan af. Het werkt in beide richtingen. Ondernemingen hebben echt bloeiende landschappen nodig. Daarom moeten we werken aan bedrijfsmodellen die helpen bloeiende, gezonde landschappen te creëren en behouden.”

Ondernemingen hebben echt bloeiende landschappen nodig. Daarom moeten we werken aan bedrijfsmodellen die helpen bloeiende, gezonde landschappen te creëren en behouden.

“Nu werk ik ook aan een nieuw Europees project genaamd ‘Arcadia’. Het plan is dat 20 promovendi onderzoek verrichten in verschillende Europese landen – van Nederland tot Bulgarije en van Zweden tot Italië. We willen businesscases ontwikkelen voor alle verschillende soorten landschappen in Europa. Hoe kunnen we deze landschappen herstellen? En hoe kunnen we hiermee tegelijkertijd lokale gemeenschappen helpen? Dat zijn de cruciale probleemstellingen om het schrikwekkende verlies aan biodiversiteit tegen te gaan.”

Bron: CustomerTalk
0

Reacties

Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie