Naar inhoud

‘Klantpraatjes’ – Slaaf

Een enkel woord kan een wereld van verschil betekenen. Een enkel woord kan meer zeggen dan duizend plaatjes. In ons streven naar een klantgerichte organisatie met een hoge klanttevredenheid – zorgend voor een bovengemiddelde net promotor score (NPS) – moet je beginnen bij het begin. Ik kan me kapot ergeren als een bestuurder van een organisatie het heeft over zijn ‘personeel’. Dan sta je feitelijk nog met één been in het feodale tijdperk – met horigen en onderdanen.

Er kan er maar eentje de baas zijn en dat is de baas. Het begrip personeel is letterlijk zo oud als de weg naar Rome. Het vindt z’n oorsprong in personalis. En dat is uitgegroeid naar het klassieke ‘personeel’. Hopeloos ouderwets. Niet meer gebruiken. Zet er een penalty op. Iedere keer als iemand in je bedrijf ‘personeel’ roept, tien euro in de pot en die aan het einde van het jaar met z’n allen stukslaan.

Piet van Sterkenburg – die 30 jaar lang de wetenschappelijk directeur was van het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) in Leiden, dat later is opgegaan in het Instituut voor de Nederlandse Taal – kwam net na de eeuwwisseling met zijn boekje ‘Vloeken: een cultuurbepaalde reactie op woede, irritatie en frustratie’. De taalkundige schrijft over de verwensing ‘Ik wens je veel personeel!’.

Het gaat hier volgens hem over de emotionele betekenis, duidend op afgunst, haat, ergernis en vergelijkbare emoties en betekent ‘Ik wens je veel ellende!’. Piet van Sterkenburg citeert Inez van Eijk die het heeft over ‘God geve je veel personeel!’. En ‘Ik wens hem een lang leven en een huis vol booien!’, een verwensing die in 1886 door de schrijver Justus van Maurik – geboren in 1846 en overleden in 1904 – werd opgeschreven. Met ‘booien’ worden dienstboden bedoeld.

Wat zeg je dan wel? Zeker ook niet ‘medewerker’. Dit klinkt al iets beter dan ‘personeel’ maar geeft mij ook een onvriendelijk gevoel. Je werkt ergens aan mee en dat is het dan. Kop houden en doorwerken. De baas is nog steeds de baas.

Collega’s. Je werkt samen met collega’s. Als het goed is, heb je dezelfde doelen voor ogen en ben je het met elkaar eens welke richting je op wilt. Ook ‘collega’ is een leenwoord uit het Latijn en betekent ambtgenoot en zelfs kameraad. Dat geeft al een heel andere sfeer in je organisatie. Het maakt een groot verschil als je het hebt over 12 personeelsleden of 12 collega’s staan voor je klaar. Dat je elkaar collega’s noemt – waar je ook staat in de organisatie – voelt veel ‘collegialer’. Weg met het personeel dus. En ‘Ik wens je veel collega’s!’ klinkt ook een stuk gezelliger.

Foto: Pexels

Bron: CustomerTalk
0

Reacties

  1. Jan Hendrik
    Lang voor Corona was het soms ook al erg druk in de horeca. De medewerkers liepen dan met volle bladen roepende "personeel" waarna de klanten eerbiedig uitweken.
    Reageer
  2. Erik Janssen
    Vanaf nu ben ik dus zzc'er. Vreemd, want ik heb geen personeel, maar wel collega's waar ik mee samenwerk. Natuurlijk betreft het hier een staaltje mierenneuken in het kwadraat en is het een prachtige illustratie van de kracht van woorden. Ik ben het wel volledig eens met de keuze van collega boven personeel, veel sympathieker. Wel maak ik me dan weer zorgen over de toekomst van het woord personeel. Is personeel nu rijp voor de vergetelheid?
    Reageer
  3. Didier
    Het woord 'personeel' roept al langer een negatief gevoel op bij mensen waarnaar op die manier gerefereerd wordt. Misschien heeft het ermee te maken dat individuen er niet van houden om aangesproken te worden als een onpersoonlijke categorie? Een affiche met de volgende uitdrukking (zij het wat naïef) zag ik ooit hangen op een ziekenhuisafdeling, en de boodschap vond ik zeer herkenbaar: "Wegens gebrek aan personeel werken we hier met mensen. Wees er zuinig op, want ze zijn zeldzaam."
    Reageer
  4. JJ Wielenga
    Naar mijn gevoel is een collega iemand die hetzelfde beroep uitoefent. Dus de huisarts aan de andere kant van het land die ik niet eens ken is voor mij als arts een collega.
    De zeer gewaardeerde verpleegkundige is mijn teamgenoot, mijn maatje met wie ik dagelijks optrek, die mij aanvult en zich kritisch t.o.v. mij opstelt is niet mijn collega.
    Reageer
  5. Frits Krom
    Ik miste nog de woorden knecht en arbeider, óók verouderd en daardoor uit de gratie.
    Reageer
  6. Jeanine
    Er is staf, er is personeel. Er zijn collega's waarmee je een vriendschappelijker omgang hebt dan met personeel. Staf mag ook niet meer. Er is duidelijkheid tussen stafleden en personeelsleden. Onderscheid tussen WP en NWP; Wetenschappelijke Personeel en Niet Wetenschappelijk personeel, met daaraan verbonden rechten en plichten. Ik houd van verrijking van ons Nederlands, niet van lexicocide. Een grote variatie van woorden om je in uit te drukken. Nederlandse woorden, wel te verstaan. Gooi het Engels er maar uit. Maar dat is mijn mening.
    Reageer
  7. Ludi
    het zou leuk zijn als die 'collega's' allemaal evenveel te zeggen had, evenveel invloed én evenveel verdienden. Dit gaat voorbij aan zoals de verhoudingen nu eenmaal liggen. Ik zie ook geen uitleg van het Latijnse woord personalis; wat is er mis met een groep 'personen'?
    Reageer
  8. Alex
    Van de andere kant is het veel beter en menselijker als wij over Personeelszaken praten en niet over Human Resource Management, waar het (grond)stof, dat Human Resource heet, wordt gemanaged.

    En of je een lid van het personeel bent of een collega (ben ik als datatypist wel een collega van de directeur?) blijven wij de onderdanen van onze baas.
    Reageer
  9. PD
    De baas blijft ook de baas en het personeel blijft het personeel ook als je het woord "personeel" niet meer gebruikt. Moeten we valse verwachtingen creëren door baas en personeelsleden allemaal samen "collega's" te noemen? Kun je je als personeelslid net zo veel permitteren tegenover je baas als tegenover andere collega's? Zijn we allemaal gelijk en hebben we allemaal even veel te zeggen. Dat denk ik niet.
    Reageer
  10. Jos
    Dit is het domste artikel dat ik vandaag al gelezen heb. Niets mis met hiërarchie.
    Reageer
      Stefanie
      Zoek de definitie van collega nog eens op, Anne.
      Anne Proost
      Moet ik als tandarts dan naast mijn meewerkende collega-tandarts ook onze secretaresse "collega" noemen en mag die laatste dan ook de ingrepen uitvoeren?? Zowel "personeel" als "medewerker" is een correct en respectvol woord. Het woord "baas/bazin" daarentegen klinkt denigrerend.
      Piet
      Wat zal jij een goede manager zijn, haha.
Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie