Naar inhoud

De impact van de coronacrisis op de Nederlandse consumenten

Het nieuws wordt momenteel wereldwijd gedomineerd door de uitbraak van het coronavirus, al is in Nederland de geboorte van een reuzenpanda in Ouwehands Dierenpark in Rhenen natuurlijk een aangenaam lichtpuntje. Hoewel eerder bleek dat onder Nederlanders een groot draagvlak bestaat voor de noodmaatregelen die de overheid heeft genomen op voorspraak van het Outbreak Management Team (OMT), is met name in ondernemingskringen al langere tijd een oproep tot versnelde versoepeling van de maatregelen hoorbaar.

Eens te meer legt die smeekbede het verschil tussen handelen op basis van feiten dan wel vooronderstellingen bloot. Dat deze tijd echter vraagt om een drastische transformatie in het creatieve denken is met talloze metaforen duidelijk te maken. Op één been kun je immers niet lopen. Zonder ijs kan de Friese Elfstedentocht nooit worden geschaatst. En als de regen met bakken uit de hemel valt, kun je onmogelijk in de buitenlucht barbecueën.

Impact coronapandemie

Dat neemt niet weg dat de coronapandemie een enorme impact heeft op de Nederlandse samenleving. Zo blijkt dat in Rotterdam bijna 40 procent van de bevolking zich persoonlijk bedreigd voelt door het coronavirus. Meer dan 70 procent van de Rotterdammers ziet het virus als een bedreiging voor zijn stad. Grote groepen zijn bang voor het verlies van werk plus inkomen en mijden op dit moment de huisarts plus ambulante zorg vanwege besmettingsangst.

Dit kun je concluderen uit een landelijke steekproef onder 6.601 Nederlanders en een lokale steekproef onder 1.437 Rotterdammers. Dit onderzoek is uitgevoerd onder leiding van Godfried Engbersen, hoogleraar algemene sociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, in samenwerking met André Krouwel, universitair hoofddocent politieke wetenschappen en communicatie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, en de gemeente Rotterdam.

Bedreiging voor stad

De studie is gebaseerd op dataverzameling door onderzoeksbureau Kieskompas en de onderzoekresultaten zijn vastgelegd in het rapport ‘De bedreigde stad – De maatschappelijke impact van COVID-19 op Rotterdam’. In het onderzoeksrapport worden verschillende aspecten belicht:

  • de sociaaleconomische gevolgen;
  • de zorgmijding en het zorggebruik;
  • de omgang met risico’s, angst en stress;
  • solidariteit en onderlinge hulp;
  • de sociale verhoudingen in de buurt;
  • het vertrouwen in instituties, media en mensen;
  • de verschillen tussen bevolkingsgroepen.

Tweezijdig beeld

Het onderzoek laat een tweezijdig beeld zien van Rotterdam ten tijde van de coronacrisis. Enerzijds zijn grote delen van de bevolking bevreesd voor hun gezondheid en maatschappelijke positie. Anderzijds is er het beeld van een veerkrachtige stad. Veel Rotterdammers tonen een grote bereidheid om anderen te helpen of doen dat al. Ook is er een groot en toegenomen vertrouwen in de landelijke en lokale overheid en in de Gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Dat betekent dat er een groot draagvlak is voor de maatregelen die nu worden getroffen.

Sociaaleconomische dreiging

Een kwart van de zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) en flexwerkers rapporteert inkomensverlies door de huidige crisis. Dit geldt zowel voor Rotterdam als voor Nederland als geheel. Bijna een derde van de werkende respondenten in Rotterdam is bang of heel bang om zijn of haar baan te verliezen – meer dan het landelijk gemiddelde. De helft van de Rotterdamse zzp’ers en uitzend- en oproepkrachten is bang of heel bang om zijn of haar inkomen grotendeels te verliezen.

Zorgmijding en zorggebruik

Ongeveer vier op de tien inwoners van Rotterdam en Nederland mijden momenteel uit angst voor besmetting met het coronavirus bij voorkeur de gezondheidszorg. Zij zouden een bezoek aan de huisarts uit de weg gaan en laten liever geen zorgverleners in hun huis toe. Ongeveer één op de vijf Rotterdammers en Nederlanders die medische behandeling behoeven, rapporteert dat hem of haar die behandeling wordt onthouden.

Angst en dreiging

Rotterdammers zien COVID-19 als een grote bedreiging, vooral voor familieleden en voor anderen. In Rotterdam en landelijk is er veel angst en stress. Een kwart tot een derde van de respondenten geeft aan sinds de coronacrisis angstiger te zijn, zich moeilijker te kunnen ontspannen en niets te hebben om naar uit te kijken. Het ontbreken van dit perspectief maakt het lastig een zinvolle invulling aan de dag te geven.

Solidariteit en buurtrelaties

Een grote meerderheid van de respondenten uit de Rotterdamse en de landelijke steekproef is bereid om hulp te bieden aan mensen die door het coronavirus hulp nodig hebben. Vooral aan familie – en in mindere mate aan vrienden en buren – wordt die hulp nu ook al geboden. Meer dan de helft van de Rotterdammers vindt dat buurtgenoten elkaar helpen en geeft aan vertrouwen te hebben in de buren. Bovendien vinden Rotterdamse respondenten vaker dan die in Nederland als geheel dat de relaties in de buurt sinds de uitbraak van het virus zijn verbeterd en dat ze meer vertrouwen hebben gekregen in hun buren.

Vertrouwen in overheid

Ook het vertrouwen in de overheid is groot, zowel in de landelijke als de lokale overheid. Het vertrouwen in de overheid is door de crisis verder toegenomen. Hetzelfde geldt voor de gezondheidssector in brede zin. Vooral de huisarts is voor Nederlanders momenteel een belangrijke bron van vertrouwen. Daarnaast kunnen ook het RIVM en de GGD op een sterk toegenomen vertrouwen rekenen.

Verschillen tussen bevolkingsgroepen

COVID-19 heeft op sommige bevolkingsgroepen een grotere maatschappelijke impact dan op andere groepen. Traditionele kwetsbare groepen, zoals lager opgeleiden, ouderen en mensen met een gering inkomen en een slechte gezondheid, voelen zich meer bedreigd. Ze hebben minder vertrouwen in de overheid en in gezondheidsinstellingen en gaan minder snel naar de huisarts en ontvangen in mindere mate graag zorgverleners thuis.

Nieuwe kwetsbare groepen

Er zijn echter ook nieuwe kwetsbare groepen bijgekomen, waaronder flexwerkers en middengroepen. Zij zijn vooral bang voor de financieel-economische gevolgen. Veel personen met een tijdelijke baan en zzp’ers zijn bang voor werk- en inkomensverlies of hebben al inkomensverlies geleden door de huidige crisis. Ook is er een bedreigde middengroep van middelbaar opgeleiden met een modaal of bovenmodaal inkomen. Opvallend is bovendien dat veel jongeren stress ervaren.

Gevoel van Nederland

Uit het rapport ‘De staat van Nederland – Onderzoek naar de beleving van Nederlanders rondom de coronacrisis’ van onderzoeks- en consultancybureau Newcom – dat is gebaseerd op een onderzoek onder 5.028 Nederlanders van 16 jaar en ouder – kun je een beeld opmaken dat vergelijkbaar is met de resultaten van het onderzoek dat geleid is door Godfried Engbersen. Zo geeft een vijfde van de deelnemers aan het onderzoek van Newcom aan in sterke mate last te ervaren door de maatregelen rond het coronavirus.

Daarnaast blijken Nederlanders vooral het bezoeken van familieleden en vrienden te missen. Dit wordt op ruime afstand gevolg door vakantie vieren, winkelen en uitgaan. Het in levende lijve bijwonen van sportwedstrijden wordt slechts door een gering deel van de deelnemers aan het onderzoek gemist. Dat maakt voor eens en altijd duidelijk dat sport de belangrijkste bijzaak in het leven is en blijft.

Bron: CustomerTalk
0

Reacties

Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie