Naar inhoud

Analyse van de uitgestelde beursgang van Jack Ma’s Ant Group

Jack Ma is onder andere medeoprichter van Alibaba Group en Ant Group, een afsplitsing van dat Chinese e-commercebedrijf. Op 24 oktober 2020 heeft hij tijdens de ‘2020 Bund Summit’ een toespraak gegeven. Het staat buiten kijf dat deze redevoering bijzonder genoemd mag worden. Het gebeurt niet vaak dat ik van Chinese vrienden via WeChat berichten ontvang als: “Heb je Jack Ma’s speech gezien deze week? Dat betoog was erg gedurfd!”

En inderdaad, de oratie was pittig. In ruim 20 minuten gaf Jack Ma de aanwezige kopstukken van nationale en internationale toezichthouders op de financiële markt er flink van langs. Ze zouden zich te veel richten op risicobeperking en zich gedragen als pandjesbazen die ter vermijding van elke vorm van risico een onderpand willen voor elke cent die ze uitlenen. Volgens de Chinese zakenman zijn echter andere tijden aangebroken.

Geplande beursgang van Ant Group

Daarin dient gekeken te worden naar kansen en dienen risico’s beperkt te worden op basis van credit rating met big data in plaats van onderpand. Volgens Jack Ma is innovatie echter niet mogelijk onder toezicht op basis van oude regeltjes: “Je kunt een luchthaven niet op dezelfde wijze managen als een treinstation. We kunnen de toekomst niet managen als het verleden.” Een vertaling van de volledige speech is hierte lezen.

Jack Ma bracht zijn toespraak in zijn kenmerkende stijl op een dag die geopend was met een videotoespraak, waarin Wang Qishan opriep tot het beperken van de risico’s in de financiële markt. En Wang Qishan is niet zomaar iemand. Hij is namelijk de huidige vicepresident van China, een vertrouweling van president Xi Jinping en vooral bekend van de anti-corruptiecampagne van de afgelopen jaren.

Van links naar rechts: Wang Qishan en Jack Ma, bron: Sina

Jack Ma werd samen met twee andere kopstukken van Ant Group op 2 november ontboden bij de People’s Bank of China en drie andere financiële toezichthouders. Een dag later kondigde de STAR Market, de aandelenbeurs in Shanghai, aan dat het de goedkeuring voor de beursgang van Ant Group op 5 november had ingetrokken. Kort daarna trok de onderneming zelf ook de gelijktijdig geplande beursgang in Hongkong terug.

De internationale pers had zijn oordeel al snel klaar: het blokkeren van de beursgang van Ant Group die alle records zou breken, was een afstraffing door de Communistische Partij van China (CCP) voor Jack Ma’s eerdere provocatie. Maar is die conclusie niet wat te makkelijk? Voldoet het niet net iets te veel aan het stereotype beeld van de communistische partij, dat iedereen die de partij tegen durft te spreken een paar flinke klappen krijgt?

De toespraak van Jack Ma is bij veel mensen in het verkeerde keelgat geschoten. Maar het op het allerlaatste moment intrekken van de grootste beursintroductie aller tijden levert een enorm gezichtsverlies op – en niet alleen voor Jack Ma en Ant Group. Dat geldt ook voor de financiële toezichthouders, de in 2019 opgerichte STAR Market – die de beursgang eerder goedkeurde – en de aandelenbeurs in Hongkong.

China probeert beide beurzen al enige tijd naar voren te schuiven als alternatief voor de Amerikaanse beurs. Al deze partijen slaan nu een modderfiguur. En dat vindt plaats in een tijd van argwaan ten aanzien van Chinese beursgangen na schandalen als die van Luckin Coffee – het bedrijf dat in 2019 ruim 300 miljoen dollar omzet bij elkaar verzonnen had – en kritiek op de ontoegankelijkheid en ondoorzichtigheid van de Chinese financiële markten.

Het zou dus wel een hele harde maatregel zijn om Jack Ma op de vingers te tikken voor zijn assertiviteit. Daarnaast kun je je afvragen of ze hem geen lesje hadden kunnen leren zonder de beursgang van Ant Group – dat toch wel zo’n beetje het paradepaardje van de Chinese economie is – in gevaar te brengen. Er zijn genoeg voorbeelden. De vraag die dus rijst, is of er niet meer aan de hand is dan op het eerste oog lijkt.

Reputatie van Ant Group

Het narratief dat het uitstel van de initial public offering (IPO) van de onderneming een afstraffing voor Jack Ma is, vind ik te kort door de bocht. Als je iets dieper in de materie duikt, zie je dat het helemaal niet zo verwonderlijk is dat de beursgang van Ant Group wordt tegengehouden. Het grootste mysterie is vooral de timing. Waarom op zo’n laat moment? Om een antwoord te vinden op deze vraag, moeten we naar mijn mening teruggaan in de tijd.

Al voordat Alibaba Alipay loskoppelde en later de nieuwe naam Ant Financial gaf, was het een disruptor: het bedrijf levert een innovatief product, dat enerzijds zorgde voor vernieuwing en vooruitgang in de markt maar dat anderzijds ook problemen met zich meebracht. Zeker toen mobiel betalen razendsnel populair werd, begon de overheid steeds meer het zicht op geldstromen kwijt te raken. Geld schoot heen en weer tussen Alipay-accounts onderling en de bankrekeningen waaraan ze gekoppeld waren.

Deze ondoorzichtigheid zou in de praktijk kunnen leiden tot witwaspraktijken. Uiteindelijk eiste China’s centrale bank daarom dat transacties tussen mobile wallets en de banken via een centraal clearing house zouden verlopen, waarmee de geldstromen beter inzichtelijk zouden worden. Ook de plannen voor de invoering van een digitale munt zijn erop gericht de toezichthouders meer inzicht te verschaffen.

Overzicht transacties via een clearing house

En het is niet de enige keer geweest dat de toezichthouders innovatie door Ant Group aan banden moesten leggen. Toen de onderneming in 2013 het geldmarktfonds Yu’E Bao introduceerde en een veel hogere rente bood dan de reguliere banken, stroomden de tegoeden bij die banken langzaam weg. De toezichthouders moesten ingrijpen en kwamen met maximale bedragen voor overschrijvingen om een ramp bij de banken te voorkomen.

Ook tijdens pogingen om in samenwerking met de financiële dienstverleners een credit rating- systeem op te zetten, was er een conflict toen de autoriteiten Ant Group’s tool Sesame Credit afkeurden vanwege belangenverstrengeling met Alibaba. Meer kopen op Alibaba’s platforms – en dus niet bij de concurrentie – leidt immers tot een hogere score in Sesame Credit. Daarmee was het dus tevens een loyaliteitsprogramma voor Alibaba.

Kortom, er is al jaren een soort kat-en-muisspel gaande tussen razendsnel innoverende partijen als Ant Group en de toezichthouders, die traag reageren op nieuwe marktsituaties. Kijk je naar de prospectus voor de beursgang van de onderneming, dan zie je dat Ant Group in het 56 pagina’s lange hoofdstuk ‘Risk factors’ nieuwe regulering van de financiële markt als een van de grootste risico’s beschouwt.

Jack Ma en zijn collega’s wisten dus wat hen te wachten stond. En de vraag was niet zozeer of deze nieuwe regels zouden komen maar wanneer. Wat wel opvalt bij het lezen van dit deel van de prospectus van Ant Group, is dat de onderneming bij de consumentenleningen vooral spreekt over regulering van haar financiële partners en niet zozeer zichzelf.

Citaat uit de prospectus van Ant Group, pagina 59

Problematiek van Ant Group

Sinds 2014 en 2015 biedt Ant Group twee soorten consumentenleningen aan. Huabei is een soort virtuele creditcard, die je onder andere kunt gebruiken voor het aanschaffen van producten op de e-commerceplatforms Alibaba’s Tmall en Taobao als je even krap bij kas zit. Als je loon binnenkomt, betaal je die weer af. Met Jiebei kunnen consumenten met een goede score in Ant’s Sesame Credit heel makkelijk grotere bedragen lenen, bijvoorbeeld voor een vakantie of de aankoop van een auto.

De verleidelijke en verleidende namen van deze producten betekenen in het Chinees overigens ‘Geef maar uit’ en ‘Leen maar’. De leningen worden zonder onderpand verstrekt en doorgeschoven naar partnerbanken – vaak kleinere regionale banken die in Ant Group’s aanbod een mogelijkheid zien om buiten hun regionale grenzen zaken te doen. De leningen zijn daarnaast niet goedkoop en hebben gemiddeld een rentetarief van 15 procent.

Binnen de financiële sector gelden regels voor het afdekken van dergelijke leningen. Maar omdat Ant Group de leningen niet op de eigen balans heeft staan, is er geen afdekking van het risico bij de organisatie zelf. Dit gebeurt alleen bij de partnerbanken, die de leningen hebben verstrekt zonder onderpand. Er zijn veel aspecten die de toezichthouders niet zinnen aan deze opzet.

Ik kan me voorstellen dat ze niet gecharmeerd zijn van de manier waarop Alibaba verkopen stimuleert door duur consumptief krediet van een gelieerde onderneming aan te bieden. Op zich is dat overigens niet ongewoon, want Wehkamp heeft er ook veel geld mee verdiend. Het feit dat Ant Group vervolgens enorme winsten maakt – 3,7 miljard dollar in de eerste zes maanden van 2020 – door deze leningen in principe te verkopen aan achterliggende banken zonder zelf enig risico te dragen, zal de toezichthouders een doorn in het oog zijn.

Volgens de prospectus had Ant Group een winstmarge van zo’n 30 procent in de eerste helft van dit jaar en was deze grotendeels afkomstig uit deze CreditTech-divisie, die een omzetaandeel van 40 procent heeft binnen het bedrijf en bijna de helft van de winst genereert. Het gemak waarmee consumenten binnen AliPay leningen af kunnen sluiten, is volgens de toezichthouders een risico, evenals het feit dat partijen als Ant Group die aanbieden zonder de kapitaalvereisten die gelden voor banken.

Ant Group heeft ongetwijfeld gedacht dat het hiermee weg kon komen door zichzelf te herpositioneren als een aanbieder van technologie aan de financiële sector, in plaats van een financieel dienstverlener. Het noemt zich een TechFin-onderneming in plaats van FinTech-bedrijf en veranderde afgelopen zomer de naam zelfs van Ant Financial naar Ant Group.

Maar de toezichthouders lijken niet tevreden met de rol die Ant Group zich toebedeelt. In het op 2 november gepubliceerde voorstel voor nieuwe regulering is een voorwaarde terug te vinden dat onlineaanbieders van microleningen als Ant Group – net als de banken – 30 procent van de waarde van de uitstaande leningen moet financieren op de eigen balans. De onderneming – die momenteel slechts 2 procent van haar uitstaande waarde van 1,7 biljoen renminbi op haar balans heeft gedekt - zou dat risico dus niet langer zomaar door kunnen schuiven naar de banken.

Daarnaast mag een lening niet hoger zijn dan 300.000 renminbi – omgekeerd 38.000 euro – of drie keer het jaarsalaris van de betrokken lener. Die tweede eis is voor Ant Group niet zo’n probleem. Jiebei heeft al een vergelijkbaar maximum en bij Huabei gaat het om kleinere bedragen van gemiddeld 1.000 renminbi. De eerste eis is een grotere uitdaging voor Ant Group en zou volgens analisten betekenen dat het bedrijf 20 miljard dollar op de balans moet zetten.

Waarom nu? Zoals we hebben gezien bij mobiel betalen, Yu’E Bao en de perikelen rondom de peer-to-peer-leningen (P2P-leningen) zijn de Chinese toezichthouders zeer traag bij het invoeren van regulering. Ze staan vaak snelle groei toe, voordat ze overgaan tot regulering. De producten van Ant Group zijn al sinds 2014 op de markt en het lijkt me onwaarschijnlijk dat de autoriteiten pas in de prospectus van augustus hebben gelezen wat de omvang van CreditTech-divisie van het bedrijf was. Aanscherping van de regels zat al in het vat.

Het lijkt er dus op dat de toezichthouders twee opties hadden. Ze zouden Ant Group naar de beurs kunnen laten gaan en later de regels kunnen aanscherpen. Dat zou ongetwijfeld een koersval voor Ant Group hebben betekend. Een deel van de aandelen – zo’n 18 procent – zou verkocht worden aan 1,55 miljoen kleine particuliere investeerders. Nu heeft China in 2015 al te maken gehad met instortende beurzen, waarbij dergelijke beleggers veel geld verloren hebben. In 2018 stortte vervolgens de P2P-leningenmarkt in en verloren particulieren en kleine ondernemers opnieuw veel geld.

Daarnaast maakten toezichthouders zich zorgen om de snelgroeiende markt voor consumentenleningen. Momenteel kan slechts een klein deel van de leners bij Ant Group deze niet terugbetalen – zo’n 2 tot 3 procent. Dat zou echter wel eens snel kunnen veranderen bij een economische tegenslag. De autoriteiten wilden ongetwijfeld een nieuw debacle met aandelenkoersen, volgend op de populaire beursgang van Ant Group of een crisis veroorzaakt door een markt met oververhitte microleningen voorkomen. Dat zou immers kunnen leiden tot door de CCP zo gevreesde sociale onrust.

Na de publicatie van het voorstel voor de nieuwe reguleringen kon de beurs in Shanghai niet anders dan omwille van de bescherming van consumenten en investeerders de goedkeuring voor de beursintroductie intrekken. De marktomstandigheden waren namelijk drastisch veranderd en prospectus van Ant Group sloot niet meer aan op deze nieuwe werkelijkheid.

De grootste beursgang nooit

Welke tijdslijn Jack Ma en zijn collega’s zelf oorspronkelijk in gedachten hadden voor de beursgang, is niet duidelijk. Het hele – drie pagina’s tellende – deel van de prospectus dat hier op ingaat, is geredigeerd, evenals twee voorgaande pagina’s getiteld ‘Important’.

Geredigeerde deel van de prospectus van Ant Group

Eind juli begon Ant Group het proces voor de beursgang. De eerste versie van de prospectus verscheen eind augustus. Op 18 oktober gaf de STAR Market toestemming voor de beursgang. Een maand later gaf China Securities Regulatory Commission (CSRC) toestemming voor de beursgang in Hongkong – op 19 oktober – en Shanghai – op 21 oktober.

Op 24 oktober gaf Jack Ma zijn gewraakte toespraak. De speech was echter niet alleen kritiek op de gevestigde orde, maar vooral ook een verdediging van het businessmodel van Ant Group waarin de organisatie leningen verstrekt op basis van kredietbeoordeling met tools als Sesame Credit in plaats van ouderwets onderpand. De aankondiging van de daadwerkelijke beursgang op 5 november volgde twee dagen later op 26 oktober.

Op 31 oktober lieten de toezichthouders weten dat er meer toezicht moest komen op FinTech-bedrijven en dat dergelijke ondernemingen aan dezelfde regels gehouden zouden moeten worden als traditionele spelers: “De financiële bende dient opgeruimd te worden en er is zero tolerance voor onregelmatigheden.”

Op 2 november publiceerde de directeur van de China Banking and Insurance Regulatory Commission (CBIRC) een opiniestuk over Ant’s Huabei en Jiebei, waarin de hoge tarieven en gebrekkige privacybescherming aangekaart werden. FinTech-bedrijven zouden hun hegemonische positie misbruiken en de consumentendata gebruiken voor hun eigen belang, in plaats van dat van het volk. Diezelfde dag volgde publicatie van een voorstel van de nieuwe regelgeving en werd de top van Ant Group ontboden bij de toezichthouders. Op 3 november keurde STAR Market de beursgang van de onderneming alsnog af en deze organisatie trok zelf kort daarna de beursgang in Hongkong in.

Volgens sommigen was de beursgang van Ant Group erg gehaast. Tussen de publicatie van de prospectus en de geplande beursgang zat ongeveer tweeënhalve maand. Ik ben geen beurskenner, maar een periode van vier tot zes maanden is volgens verschillende bronnen gebruikelijk. Je zou inderdaad denken dat Ant Group heel veel haast had.

Misschien had het iets te maken met het feit dat de toezichthouders op 1 juli en 16 september al aanscherping van het toezicht en de regulering rondom microleningen – zoals Jiebei en Huabei – hadden aangekondigd. Volgens The Wall Street Journal hadden toezichthouders op 14 september de commerciële banken bovendien gewaarschuwd voor de risico’s van het aanbieden van leningen via derde partijen en het uitbesteden van kredietacceptatie en risicobeheer.

Ant Group wist dus dondersgoed dat er nieuwe regulering – een van de grootste risico’s genoemd in de prospectus – aan zat te komen. Als de onderneming 30 procent van de uitstaande leningen op haar eigen balans zou moeten houden, zou dat een enorme impact hebben op de winstgevendheid van de organisatie en daarmee de beurswaarde. De marge op de CreditTech-divisie van Ant Group zou volgens een artikel van Caixin dan wel eens 60 procent kunnen dalen.

Bronnen van de Financial Times bevestigen dat Ant Group al op de hoogte was van het voorstel van de nieuwe regels die begin november gedeeld werden. The Wall Street Journal bericht daarnaast, dat het bedrijf het aantal financiële analisten en investeerders dat de roadshows ter promotie van de beursgang mochten bijwonen aan banden legde. Ze moesten eventuele vragen vooral indienen. De organisatie had liever dat internet- en technologieanalisten over de onderneming schreven.

In de aanloop van de beursgang repte Ant Group echter met geen woord over een concrete nieuwe reguliering. Volgens ingewijden deden er midden oktober in China echter al geruchten de ronde dat de beursgang zou sneuvelen. De speech van Jack Ma lijkt dus eerder een stuiptrekking voor een gebeurtenis die onvermijdelijk was, dan een aanval die hem de beursgang heeft gekost.

Het verdient geen schoonheidsprijs en levert alle betrokkenen gezichtsverlies op, maar uiteindelijk denk ik dat de Chinese autoriteiten de stabiliteit van de interne markt veel belangrijker vonden dan wat de buitenwereld allemaal denkt van hun capriolen. Jack Ma heeft fout gegokt. Ook als zijn speech niet had plaatsgevonden – of als hij er de scherpe randjes af had gehaald zoals mensen hem hadden geadviseerd – is het zeer twijfelachtig dat de beursgang was doorgegaan.

Er blijven echter vragen bestaan. Waarom heeft de STAR Market de beursgang van Ant Group eerst wel goedgekeurd? Was de beurs niet op de hoogte van de komende regulering en keek het enkel naar de huidige marktomstandigheden? Sommige bronnen beweren in een artikel van Reuters dat de beledigde autoriteiten in Beijing de toezichthouders pas na de speech van Jack Ma opdracht gaven het bedrijf en producten zoals Huabei onder de loep te nemen en snel nieuwe regels op te stellen. Dat lijkt me erg onwaarschijnlijk, omdat de nieuwe regelgeving in september al was aangekondigd.

Daarnaast wil de centrale overheid de financiële sector al langere tijd beter reguleren. In 2017 noemde Xi Jinping financiële stabiliteit een zaak van nationale veiligheid. Het ‘slapende honden wakker gemaakt’-scenario gaat er bij mij dus niet in. De speech van Jack Ma gaf de autoriteiten hooguit een extra duwtje om wat meer haast te maken met regulering die wat toch wel zou komen. Anders gezegd, ik geloof eerder dat Jack Ma zijn toespraak hield omdat hij inzag dat z’n beursgang gevaar liep, dan dat de beursintroductie in het gedrang kwam door zijn redevoering. Ook de bronnen in het Reuters-artikel lijken niet eensgezind over de oorzaak.

In een ander artikel van Reuters beweren bronnen dat Ant Group inderdaad al weken op de hoogte was van het komende ontwerpvoorstel met betrekking tot microleningen. In tegenstelling tot deze onderneming zou Lufax – een concurrerend FinTech-bedrijf dat vorige maand wél een beursgang had – investeerders zelfs verteld hebben over de komende nieuwe regels. Een woordvoerster van Ant Group ontkende echter dat het bedrijf voorafgaand aan de publicatie op 2 november al van de nieuwe reguleringen wist.

Toekomst van Ant Group

Tot begin december 2020 mag de markt feedback geven op het voorstel van de CBIRC en zullen de uiteindelijke regels duidelijk worden. Ant Group zal ongetwijfeld teruggaan naar de tekentafel, zorgen dat de organisatie voldoet aan de nieuwe regels en het over een aantal maanden – volgens sommigen minstens een half jaar – nog eens proberen. Het bedrijf zal naar schatting 520 miljard renminbi op zijn balans moeten afdekken.

Volgens sommige analisten zouden de nieuwe regels op termijn overigens goed uit kunnen pakken voor Ant Group. Het maakt het betreden van de markt moeilijker en werpt tevens nieuwe barrières op voor producten van zo’n 250 concurrerende onlineaanbieders van microleningen, waaronder Weilidai van Tencent’s WeBank en Jintiao en Baitiao van JD Digits. Baitiao was overigens ook een beursgang van plan. Volgens Caixin zijn er momenteel slechts vier aanbieders van microleningen die aan de nieuwe voorschriften kunnen voldoen.

Jack Ma heeft intussen wat moeten inboeten aan populariteit en online spreken veel mensen zich uit over zijn arrogantie. En het lijkt nog maar het begin van een aantal nieuwe regels waarmee de autoriteiten het machtsmisbruik van de grote internetbedrijven in China willen aanpakken. Op 10 november werden de lang verwachte regulering tegen monopolistische praktijken in de internetindustrie aangekondigd.

Of Jack Ma na de beursgang van Alibaba in 2014 op een later moment alsnog met Ant Group een tweede beursgang zal hebben die alle records breekt, valt te bezien. Sommige analisten verwachten dat de waarde van Ant Group 10 tot 50 procent kan dalen. Eén nieuw record heeft hij in ieder geval wel te pakken: nooit eerder is er door een afgelaste beursgang zo veel geld terugbetaald aan beleggers.

Jack Ma: “Dat zullen we nog wel eens zien!”, bron: WSJ video

Meer lezen over een andere kijk op de geblokkeerde beursgang van Ant Group? Rui Ma van Tech Buzz China – met wie ik de afgelopen weken veelvuldig van gedachten heb gewisseld over de situatie – schreef een uitstekend stuk, waarin hij onder andere verder ingaat op de publieke opinie over microleningen in China.

Dit is het vijfde deel van een reeks artikelen over Ant Group. Eerder verschenen op CustomerTalk:

Ed Sander heeft als marketingconsultant twee jaar (2011-2013) vrijwilligerswerk gedaan voor goede doelen in Xi’an, China. Hij geeft lezingen, colleges en workshops voor ChinaTalk en schrijft artikelen over digitale innovatie in China. Een aantal keer per jaar begeleidt Ed Sander ondernemers op studie- en inspiratiereizen naar China. Bezoek de website ChinaTalk voor gratis e-books en video’s van lezingen en colleges van deze bijzonder gewaardeerde China-tech-watcher.

Foto: Unsplash

Tip: Wil jij met jouw collega’s ook leren van Chinese bedrijven? Dan is een op maat gemaakt kennissessie van ChinaTalk wat voor jou!

  • Aan de hand van de aanpak van toonaangevende ondernemingen in China ondersteunt Ed Sander jou met de ontwikkeling van een nieuw businessmodel.
  • In een voor op maat gemaakte kennissessie wordt dieper ingegaan op de lessons learned in China die relevant zijn voor jouw organisatie.
Lees meer over deze presentaties
Bron: CustomerTalk
0

Reacties

Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie