Naar inhoud

De wereld van livestreaming in ‘People’s Republic of Desire’

In mei 2015 bracht ik een middag door op het videoplatform YY.com. Destijds noteerde ik over Big Li (Li Ge), een van de livestreamers: “Onder de 10 meest bekeken kanalen van de afgelopen dagen zitten maar weinig kanalen van mannen. Li Ge is een uitzondering. Ik weet niet wat hij precies doet om zijn kijkers te vermaken – meer dan roken en dwangmatig handcrème opsmeren zie ik hem niet doen. Maar dat hij populair is, blijkt wel uit zijn bijna 100 miljoen verzamelde rozen!” Nu, ruim drieënhalf jaar later kijk ik weer naar Big Li. Nu is hij echter te zien in een documentaire over genoemd platform, getiteld ‘People’s Republic of Desire’.

Voor een uitgebreide beschrijving van wat YY.com precies is, verwijs ik graag naar mijn uitleg van drieënhalf jaar geleden. Kort samengevat is het een livestreamingplatform waar hosts en met name hostesses zichzelf live laten zien. Ze zingen, dansen, maken grappen en krijgen daarvoor virtuele giften van hun fans. De fans kopen die cadeautjes op YY, die de opbrengst vervolgens deelt met de livestreamers. Ze kunnen daar tot wel 200.000 dollar per maand mee verdienen.

People’s Republic of Desire

Ik was in eerste instantie wat sceptisch over de film ‘People’s Republic of Desire’, waarin een onderwerp wordt aangekaart dat niet echt heel nieuw is. YY.com werd in 2005 al opgericht, ging in 2012 naar de beurs en volgens sommigen is de hype van livestreaming al over z’n hoogtepunt heen. Bij het kijken van de film wordt echter duidelijk waarom de documentaire – overigens niet de eerste over dit onderwerp – zo lang op zich heeft laten wachten. De film volgt een aantal personen over langere tijd, zeker anderhalf jaar, en laat daarmee niet alleen zien hoe de livestreaming-business hen verandert maar ook hoe die business zelf verandert.

Livestreaming-business

Naast Big Li, die ooit zijn geld verdiende als bewaker (bao an), volgt de film ook voormalig verpleegster Shen Man, een vrouwelijke livestreamer die het vooral moet hebben van flirten en niet zo heel mooi zingen. Big Li en Shen Ma verdienen respectievelijk 60.000 en 40.000 dollar per maand. Big Li harkt in een maand op die manier 150 keer zoveel binnen als het magere loontje van Yong, een van zijn grootste fans uit de arbeidersklasse en ober in een massagetent. Andere personages zijn Li’s vrouw Dabao, zelf een trainer die livestreamers de fijne kneepjes van het vak bijbrengt, en Song Ge, een welvarende fan die flinke bedragen uitgeeft aan de livestreamers.

Relatie op bouwen met fans

Het is al meteen duidelijk hoe de livestreaming-industrie werkt. Dabao vertelt haar pupillen hoe ze van een reguliere fan een tuhao maken. De woordkeuze is daarbij opvallend want tuhao heeft nogal een negatieve lading en wordt in China gebruikt om iemand aan te duiden die snel rijk is geworden maar geen manieren heeft – iemand die zijn geld verkwist om daarmee respect en aanzien te vergaren. Shen Man legt uit hoe de dynamiek van het livestreamen in elkaar zit. De hostess flirt met de tuhao die haar dure virtuele cadeaus geeft terwijl de diaosi, de arme losers die meekijken, hem toejuichen. De diaosi begeren de hostess of bewonderen de host – Big Li wordt gezien als de keizer van de diaosi die heeft laten zien hoe je het als loser toch kunt maken – maar hebben onvoldoende financiële middelen om haar of zijn aandacht te trekken. Ze bewonderen de tuhao die zulke middelen wel hebben. De tuhao proberen op hun beurt vaak seksuele relaties aan te gaan met de hostesses, die daar soms ook welwillend tegenover staan, waarschijnlijk door de combinatie van aandacht en financiële afhankelijkheid. Want het verlies van een tuhao kan een behoorlijke financiële impact hebben.

Shen Man legt de driehoeksverhouding tussen de streamer (bovenin de piramide), de tuhao (linksonder) en de diaosi (rechtsonder) uit.

Het stimuleren van giften

Later in de film blijkt dat naarmate de industrie zich ontwikkelt de werking ook complexer wordt. Wang hong, populaire internetberoemdheden, sluiten zich vaak aan bij big bosses en hun agentschappen. Deze agentschappen spelen ook een rol bij het stimuleren van giften. En bij de jaarlijkse verkiezingen van de beste streamers, die je kunt winnen door zoveel mogelijk stemmen te kopen, zijn het vooral de agentschappen die een grote rol spelen. En het zijn dan ook de agentschappen en de big bosses die de doorslag geven door voor honderdduizenden dollars stemmen te kopen voor de aan hen gelieerde streamers. De streamers dragen zo’n 20% van hun inkomsten af aan deze agentschappen, waardoor de business begint te lijken op een soort belegging en neigt naar manipulatie van de marktwaarde van een livestreamer.

Strijd tussen agentschappen

De film laat zien hoe het Shen Man en Big Li vergaat nadat de een de jaarlijkse verkiezing wint en de ander verliest. Roem en rijkdom, zowel online als offline, voor de een terwijl bij de ander de arrogantie plaatsmaakt voor depressie en een minderwaardigheidsgevoel. Maar de film laat ook zien hoe een jaar later de een kampt met haat en nijd van de internettrollen terwijl de ander overeind krabbelt. De strijd in de nieuwe verkiezing is vooral een strijd tussen de agentschappen Lanyu, Yujia en Laogen en de in de documentaire onzichtbare big bosses die hierachter schuil gaan, alsmede de financiële kracht van hun persoonlijke netwerken. Maar ook de streamers zelf investeren gigantische bedragen in het kopen van stemmen voor zichzelf in een poging de verkiezingen te winnen. Intussen wordt de livestreaming steeds extremer en grijpen streamers naar middelen als porno en misdaad om de aandacht vast te houden.

Dynamiek van de industrie

De film maakt door middel van animaties duidelijk wat de dynamiek is van het YY-platform. Een goed idee, want het doorgronden van een normaal scherm op YY kan een hele opgave zijn. De werking van de livestreaming-industrie wordt met name uitgelegd door het gebruik van fragmenten uit nieuwsberichten over de branche. De documentaire is niet voorzien van een voice-over die tekst en uitleg geeft en soms vraag ik me af of de gemiddelde kijker deze vreemde wereld wel volledig zal begrijpen. Het ontbreken van een voice-over geeft je echter wel meer het gevoel echt in de levens van de personages te kijken. Het is opmerkelijk hoeveel persoonlijke beelden er voorbijkomen. Streamers die in huilen uitbarsten of hun partners uitschelden, zouden je bijna doen vermoeden dat het hier gaat om een gescripte reallifesoap. Volgens de regisseur werd er echter zoveel gefilmd dat de personages de aanwezigheid van de camera vaak volledig vergaten.

Onderkant van de maatschappij

De nadruk van de film ligt vooral op het mechanisme van de streamingindustrie. Wat naar mijn mening wat onderbelicht blijft, is de onderkant van de maatschappij waarop dit model gebouwd is. De eenzame diaosi, die op YY bij gebrek aan vrienden of een relatie, een community en aandacht probeert te vinden. Naar mijn mening blijft de problematiek rond de eenkindpolitiek en het mannenoverschot, die hierbij een rol spelen, zelfs volledig achterwege. En dat is enigszins merkwaardig. Na anderhalf uur blijft de kijker achter met een onaangenaam gevoel over de inkomensongelijkheid, de eenzaamheid, het narcisme, het pronken met rijkdom en uiteindelijk het gebrek aan zelfrespect in China dat allemaal uitvergroot wordt op een platform als YY.com.

But hosts are all swindlers. Some swindle your money. Some are after your affection. Some simply want companionship. I hope we all remain oblivious, together living in these lies forever. I dedicate the next song to anyone… lacking the talent of deceit.

Een hostess in ‘People’s Republic of Desire’

‘People’s Republic of Desire’ is tegen betaling te streamen of downloaden op verschillende websites.

Ed Sander deed als marketingconsultant 2 jaren (2011-2013) vrijwilligerswerk voor goede doelen in Xi’an, China. Naast zijn reguliere werk als CRM-specialist geeft Ed Sander lezingen, colleges en workshops voor ChinaTalk en schrijft hij artikelen over onder andere social media, e-commerce, consumentengedrag en innovatie in China. Bezoek de website ChinaTalk voor zijn gratis e-books en video’s van lezingen en colleges.

Bron: CustomerTalk
0

Reacties

Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie