Naar inhoud

De wezenlijke uitdagingen voor het Chinese bedrijf Ant Group

Op voorhand werd wereldwijd aangenomen dat de gang naar de beurzen van Shanghai en Hongkong van het Chinese bedrijf Ant Group de grootste beursintroductie uit de historie zou worden. De initial public offering (IPO) is echter op het laatste moment voorlopig uitgesteld. Voor die opschorting was al duidelijk dat beleggingen in die onderneming niet zonder risico’s zijn. Na een inkijk in de ontstaansgeschiedenis, het producten-en dienstenportfolio en de investeringenplus samenwerkingsverbanden van die organisatie, is een analyse wenselijk van de toekomstige gevaren – buiten de centrale bank en de beurswaakhond in China – die voor het technologiebedrijf op de loer liggen.


Geopolitiek

Om te beginnen zijn de geopolitieke spanningen de afgelopen tijd flink opgelopen, vooral tussen de Verenigde Staten van Amerika onder Donald Trump en China onder Xi Jinping. Wantrouwen heeft een investering in Moneygram al stuk laten lopen voor Ant. De Amerikaanse regering lijkt met haar actuele beleid met hagel te willen schieten op de Chinese republiek. Eerder is al geprobeerd TikTok en WeChat te verbieden, nu wordt Ant Group op de korrel genomen.

Het team van de Amerikaanse president – die tot zijn ontsteltenis genoegen moet nemen met slechts één ambtstermijn in het Witte Huis – onderzoekt momenteel de mogelijkheden om zowel Ant Group als Tencent restricties op te leggen met betrekking tot het betalingsverkeer. Eventuele sancties tegen Ant kunnen ook gevolgen hebben buiten de Amerikaanse landsgrenzen, zoals zichtbaar is geworden bij de sancties tegen Huawei.

Niet alleen de betrekkingen met de VS maar ook met India – waar Ant heeft geïnvesteerd in Paytm – zijn flink bekoeld als gevolg van recente grensconflicten. India heeft al honderden Chinese apps verboden, waaronder Alipay. Dit heeft niet direct enorme gevolgen voor Ant, gezien het te verwaarlozen aantal gebruikers in India. Maar verdere sancties tegen Ant Group kunnen invloed hebben op de cross-border-diensten richting dat land en de investeringen aldaar. Wijzigingen in de regels voor buitenlandse investeringen in India hebben er dit jaar al voor gezorgd dat Ant een geplande tweede investering in het maaltijdbezorgingsplatform Zomata in de ijskast moest zetten.

Overheidsregels

Het merendeel van de financiële producten die via en door Ant Group worden aangeboden, wordt niet door de onderneming zelf beheerd maar door achterliggende banken en verzekeraars. Het bedrijf ontloopt daarmee strikte regels voor de financiële sector. Gezien de disruptieve invloed die Alipay en Yu’E Bao in het verleden op de financiële sector hebben gehad, blijft de Chinese overheid Ant scherp in de gaten houden. En die overheid kan ingrijpen met nieuwe regels als iets haar te risicovol lijkt, zoals ze eerder heeft gedaan bij peer-to-peer-leningen en geldmarktfondsen als Yu’E Bao.

Daarnaast ligt Ant ook regelmatig onder vuur voor een gebrekkige bescherming van gebruikersdata. Begin november 2020 – kort voor de geplande beursgang – zijn topman Jack Ma en twee andere invloedrijke managers van Ant Group door de financiële toezichthouders in China uitgenodigd voor een bespreking waarin ze zouden zijn gewaarschuwd voor verdere regulering. Kort daarna – op 4 november – is bekendgemaakt dat de beursgang in Shanghai is uitgesteld.

Alipay heeft een stevige positie veroverd in de markt voor betalingen. Het is de Chinese overheid al een tijd een doorn in het oog dat meer dan 90 procent van de mobiele betalingen via Alipay – 55,4 procent in het eerste kwartaal van 2020 – en WeChat (38,8%) gedaan wordt. De overheid overweegt niet alleen een onderzoek naar mogelijk machtsmisbruik door de twee platformen, maar werkt momenteel ook hard aan een digitale munt, de DCEPdigital currency electronic payment.

Digitale munteenheid

Met de DCEP is de Chinese overheid in staat de economie in real-time te monitoren. De DCEP stelt Chinese burgers ook in staat te betalen met e-wallets in plaats van met contant geld. Dit kan een potentiële bedreiging worden voor de positie van het duopolie en daarmee voor een belangrijke cashcow binnen Ant Group.

Oorspronkelijk werd de DCEP niet eerder dan in de tweede helft van dit nieuwe decennium verwacht, maar de centrale bank heeft de ontwikkeling na de plannen van Facebook voor de Libra in 2018 en de COVID-19-uitbraak een tandje hoger gezet. Er zijn nu plannen om de DCEP tijdens de Olympische Winterspelen in Beijing in 2022 te lanceren en er wordt al volop mee getest.

Tencent en Ant helpen de overheid bij het DCEP-project en Ant heeft al drie patenten aangevraagd voor het faciliteren van de digitale munteenheid. De digitale munt kan straks gewoon gebruikt worden in Alipay en WeChat Pay. People’s Bank of China gaf zelf al aan dat de DCEP geen concurrent is van Alipay en Wechat: “Ze behoren niet tot dezelfde dimensie. WeChat en Alipay zijn portemonnees, terwijl de digitale yuan het geld in de portemonnee is.”

Maar de bedreiging zit vooral in het feit dat het met de DCEP voor andere partijen ook makkelijker wordt om digitale betalingen te faciliteren. Daarnaast wordt het eenvoudiger om digitale tegoeden van de ene naar de andere e-wallet over te zetten, bijvoorbeeld tussen Alipay en WeChat Pay. De DCEP wordt gedistribueerd via een app en het zou wel eens kunnen dat consumenten besluiten Alipay en WeChat vervolgens gedeeltelijk of helemaal niet meer nodig te hebben.

Het moeten vooral de ecosystemen van WeChat en Alipay zijn die klanten blijvend voor die apps laten kiezen. Voorlopig bieden die door hun brede functionaliteit nog voldoende toegevoegde waarde. Gezien de strategie van Ant om local services alleen nog maar verder uit te breiden, lijkt een doemscenario hier onwaarschijnlijk. Daarnaast hebben banken en andere partijen in de markt geen hele goede reputatie op het terrein van dergelijke apps.

Desalniettemin wordt in de prospectus van Ant het een risico genoemd in het geval dat het bedrijf zich niet kan aanpassen aan de veranderingen. Ant is momenteel het omzetaandeel van betalingen flink aan het terugdringen. Een te grote afhankelijkheid van deze cashcow wordt namelijk overduidelijk als een risico gezien.

Concurrentie

En het was niet alsof er zonder de centrale bank nog niet genoeg concurrentie was. Aartsrivaal Tencent had natuurlijk al TenPay – dat later mobiel ging als WeChat Pay – maar heeft de afgelopen jaren meer financiële diensten ontwikkeld. Strategische partners van Tencent als JD.com en Meituan geven in hun apps de voorkeur aan betaling met WeChat of maken betaling met Alipay zelfs helemaal onmogelijk.

Tencent biedt onder de naam Fenfu kortlopende consumentenkredieten aan en heeft daarnaast een verzekeringsplatform genaamd WeSure – met 55 miljoen gebruikers – en een financieringsplatform met de naam WeBank. Ook investeerde Tencent in het bedrijf achter het mutual aid-fonds voor ziektekosten Waterdrop Mutual, dat 78 miljoen gebruikers heeft.

Net zoals Alibaba in 2011 met Alipay een spin-off creëerde, heeft e-tailer JD.com zijn financiële producten afgesplitst in JD Digits – voorheen JD Finance. JD Digits biedt diverse producten aan, waaronder Baitiao – een kredietsysteem voor aankopen in de webshop van JD.com, vergelijkbaar met Ant’s Huabei.

In 2018 besloot ook JD Digits de koers te wijzigen en een serviceprovider voor technologie te worden. JD Digits biedt financiële dienstverleners onder de noemer JDD T1 verschillende big data-tools voor klantsegmentatie plus marketing en de ontwikkeling van apps, mini programs plus websites waarmee die bedrijven hun business kunnen digitaliseren.

JD Digits kampt echter met tegenvallende resultaten en veel verloop in het management. Het valt dan ook nog te bezien of de geplande beursgang – meeliftend op de hype rondom Ant – succesvol wordt. Ook de onlinevermogensbeheerder Lufax en het leningsplatform van verzekeraar Ping An hebben in oktober van dit jaar aangekondigd naar de beurs te gaan. JD Digits en Lufax willen zo’n 3 miljard dollar ophalen, Ant Group meer dan het tienvoudige daarvan.

En het blijft niet bij de twee grote rivalen Tencent en JD:

  • Meituan lanceerde in januari 2020 kredietverstrekker Maidan, vergelijkbaar met Ant’s Huabei.
  • Retailer Suning, die deels eigendom is van Alibaba, heeft net als Ant een mutual aid-fonds, genaamd Ning Hu Bao.
  • ByteDance, het moederbedrijf van Douyin en TikTok, heeft intussen betaaldienst UIPay gekocht, met als doel een eigen betaaloptie te bieden binnen zijn apps. ByteDance biedt sinds 2019 ook consumentenkredieten aan onder de naam Manfen en ziektekostenverzekeringen plus leningen onder de naam Fangxinjie in zijn nieuwsapp Jinri Toutiao.
  • Zelfs smartphonefabrikant Xiaomi is dit jaar van start gegaan met een virtuele bank, Airstar, die spaarrekeningen en ongedekte leningen aanbiedt, vergelijkbaar met Ant’s Jiebei.

De diversificatie van diensten is altijd al een kenmerk geweest van de Chinese markt, evenals het kopiëren van nieuwe succesvolle initiatieven van concurrenten. Zo ontstaan er continu nieuwe challengers die het Ant Group niet makkelijker maken in een markt met moordende concurrentie. En net als Alibaba Group ook stukjes e-commercemarkt verloor aan nieuwkomers als Pinduoduo, Kuaishou en ByteDance, is de kans zeker aanwezig dat Ant als marktleider eveneens wat moet inleveren.

Daarnaast bestaat bovendien de mogelijkheid dat de banken en verzekeraars – die Ant Group momenteel nog inzetten als tussenhandelaar – hun eigen platforms ontwikkelen. Gezien Ant’s voorsprong in bereik – het aantal gebruikers – en beschikbare data is de kans daarop op korte termijn echter klein. Dankzij de aanscherping van de privacywetgeving in China kan Ant die voorsprong echter verliezen.

Interne strijd

In 2011 is Ant Group – toen nog Alipay – afgesplitst van Alibaba Group. Maar de twee partijen zijn sterk met elkaar verstrengeld via investeringen, samenwerkingsverbanden en het delen van data van sterk overlappende gebruikersgroepen. De apps van Alibaba Group stimuleren betalingen via Alipay en Ant Group maakt ongetwijfeld gebruik van veel consumentendata van Alibaba Group. De kracht van Ant is immers grotendeels gebouwd op die data.

Een minder voor de hand liggend risico – dat echter wel genoemd wordt in de prospectus voor de beursgang – is een conflict tussen Ant en Alibaba. Er wordt bijvoorbeeld niet uitgesloten dat de twee conglomeraten op termijn concurrerende diensten ontwikkelen. De twee partijen worden in ieder geval steeds meer als aparte bedrijven gepresenteerd. In 2019 werden de resultaten van Ant nog gedeeld tijdens de jaarlijkse Investor Day van Alibaba. Dit jaar is Ant als agendapunt verdwenen.

Al met al genoeg risico’s en kapers op de kust om de markt waarin Ant Group zich beweegt de komende jaren dynamisch en interessant te houden.

Dit is het vierde deel van een reeks artikelen over Ant Group. Eerder verschenen op CustomerTalk:

Ed Sander heeft als marketingconsultant twee jaar (2011-2013) vrijwilligerswerk gedaan voor goede doelen in Xi’an, China. Hij geeft lezingen, colleges en workshops voor ChinaTalk en schrijft artikelen over digitale innovatie in China. Een aantal keer per jaar begeleidt Ed Sander ondernemers op studie- en inspiratiereizen naar China. Bezoek de website ChinaTalk voor gratis e-books en video’s van lezingen en colleges van deze bijzonder gewaardeerde China-tech-watcher.

Foto: Unsplash

Tip: Wil jij met jouw collega’s ook leren van Chinese bedrijven? Dan is een op maat gemaakt kennissessie van ChinaTalk wat voor jou!

  • Aan de hand van de aanpak van toonaangevende ondernemingen in China ondersteunt Ed Sander jou met de ontwikkeling van een nieuw businessmodel.
  • In een voor op maat gemaakte kennissessie wordt dieper ingegaan op de lessons learned in China die relevant zijn voor jouw organisatie.
Lees meer over deze presentaties
Bron: CustomerTalk
0

Reacties

Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie