Naar inhoud

Technologie en het coronavirus: apps, data en surveillance

In China worden momenteel robots, drones en bezorgers gebruikt om de crisis rondom het coronavirus (COVID-19) het hoofd te bieden. De getroffen inwoners van het land zijn aan huis gekluisterd en hebben zich in het begin vooral thuis vermaakt met games, films en shoppen in het online domein. Inmiddels is het merendeel weer via online platforms aan het werk of onderwijs aan het volgen. Ook is te zien dat in deze periode diverse bijzondere apps zijn ontwikkeld of extra aandacht krijgen en dat de Chinese overheid de verspreiding van het virus nauwlettend volgt.


Health-apps

Veel ziekenhuizen en hun personeel zijn overbelast, vooral in Wuhan en andere steden in de provincie Hubei. Burgers doen verwoede pogingen om een afspraak te krijgen in een ziekenhuis – in China kent men namelijk men geen huisartsen. Andere inwoners durven geen ziekenhuis te bezoeken. Om de medische sector zoveel mogelijk te ontlasten – en ongetwijfeld in de hoop dat er gebruikers blijven hangen – stellen internetbedrijven hun health-apps beschikbaar aan het grote publiek of voegen nieuwe functionaliteiten toe aan bestaande apps.

Overzicht van de verspreiding van het coronavirus in China, bron: Yicai

Tencent’s WeDoctor Group verzorgde tussen 23 en 30 januari 2020 zo’n 777.000 online consultaties. Normaal kosten die 19 tot 29 renminbi, omgerekend 2,50 tot 3,80 euro. Maar als deze gerelateerd waren aan het coronavirus, werden die in dit geval gratis uitgevoerd. Het platform Trusted Doctors van Tencent verrichte in ongeveer dezelfde periode zo’n 1,21 miljoen consultaties online, vier keer zoveel als in een vergelijkbare periode vorig jaar.

Tencent voegde recentelijk ook de nieuwe app-in-app ‘Health’ toe aan WeChat Wallet. Niet alleen zijn daar de laatste deprimerende statistieken over de virusuitbraak te zien, je kunt er ook een online consult met een arts boeken, een zelfdiagnose doen via een chatbot en een veelheid aan advies en informatie raadplegen.

Tencent Health-app in WeChat

Om het medisch apparaat in Hubei te ontlasten, heeft ook Alibaba’s Ali Health de online medische diensten van het bedrijf gratis beschikbaar gesteld, zodat burgers uit Hubei in geval van kleine medische problemen de artsen kosteloos online kunnen raadplegen. Een ander belangrijk platform voor online health, Ping’An Good Doctor van verzekeraar Ping’An, heeft de online consultancy voorlopig gratis voor alle Chinese gebruikers gemaakt en doneerde 10 miljoen mondkapjes.

JD Health, de divisie health technology van e-tailer JD.com biedt ook 24 uur per dag en zeven dagen in de week gratis online consultaties voor mensen met coronavirussymptomen. Laterheeft JD Health deze dienst uitgebreid naar consultaties voor alle klachten om de druk op ziekenhuizen te verlagen. Sinds 26 januari van dit jaar verzorgt JD op deze manier zo’n 100.000 consultaties per dag met duizenden artsen, waaronder 200 fulltimemedewerkers. JD Health regelde ook medische experts waar via livestream vragen aan gesteld konden worden en een hotline voor psychologische ondersteuning, vooral voor overwerkt medisch personeel.

Fake news

Social media hebben de handen vol aan het bestrijden van fake news. Het betreft onder andere de vermeende medische adviezen dat het drinken van bleekmiddel, het indruppelen van je neus met sesamolie, maar vooral heel veel alcohol drinken en roken goed helpen tegen het virus. Ook zijn er geruchten die kunnen leiden tot paniek, zoals die over steden die op slot zouden gaan, huisdieren die het virus zouden kunnen verspreiden en patiënten die uit ziekenhuizen ontsnapt zouden zijn.

Het probleem blijft dat bij gebrekkige of niet tijdige informatie van de overheid – die toch al niet heel erg vertrouwd wordt – mensen hun toevlucht zoeken in dit soort geruchten. Het feit dat de arts die eind december 2019 de ontdekking van een nieuw virus aankaartte bij collega’s in een WeChat-groep, werd afgevoerd naar het politiebureau om een boetedoening te ondertekenen, helpt daarbij zeker niet. En dat is al helemaal niet het geval wanneer die arts zelf besmet is geraakt met het virus en eerder deze maand is overleden.

Hoe dan ook, platforms als WeChat, Weibo en Douyin doen hun best om het nepnieuws te bestrijden. Ze publiceren overzichten van nepnieuws en verifiëren bloggers uit Wuhan. De platforms hebben eigen afdelingen voor fact-checking of werken samen met externe experts en artsen. Het WeChat Mini-programma Jiao Zhen – letterlijk vertaald: serieus nemen – geeft aan of geruchten waar, onwaar of twijfelachtig zijn.

Jiao Zhen-app

Virus in kaart gebracht

In China zijn inmiddels ook al meerdere apps in gebruik waarop burgers kunnen zien waar het virus geconstateerd is. Een WeChat Mini-programma genaamd YiKuang – letterlijk vertaald: epidemische Situatie – en QuantUrban, een data mapping-bedrijf, tonen de situaties in steden in de provincie Guangzhou. Tencent heeft naast WeChat ook een zoekfunctionaliteit opgenomen in Tencent Maps waarop te zien is in welke woongemeenschappen het virus geconstateerd is. Baidu Maps, Qihoo 360 Soguo en Yicai lanceerden vergelijkbare functionaliteiten.

Yikuang en Qihoo 360

Qihoo 360 heeft daarnaast samen met NoSugar Tech een platform ontwikkeld waar gebruikers na het invullen van de datum en het trein- of vluchtnummer kunnen controleren of ze samen met een besmet persoon hebben gereisd. Deze functionaliteit is ook terug te vinden in de Tencent Health-app.

In China worden treintickets verstrekt op naam, aan de hand van een identiteitskaart, en is elk ticket verbonden aan stoelnummer, net als in een vliegtuig. Als een besmet persoon geïdentificeerd wordt, is dus eenvoudig te achterhalen welke personen bij hem in de buurt hebben gezeten in de trein of het vliegtuig en kan de informatie over die reizigers gedeeld worden met controlerende overheidsorganen die de reizigers medisch kunnen onderzoeken.

Ook de overheid heeft een close contact detector-app uitgebracht, waarmee burgers de risico’s kunnen inschatten om het virus op te lopen. Na registratie met je identiteitsnummer en telefoonnummer vertelt de app je of je mogelijk contact hebt gehad met een besmet persoon. Voor dit advies maakt de app gebruik van big data van overheidsorganen uit de gezondheidszorg, luchtvaart, spoorwegen en transportsector. Volgens de makers werd de app in de eerste twee dagen 100 miljoen keer geraadpleegd.

Aangezien de app ontwikkeld is door het Big Data National Laboratory for Social Security Risk Awareness, Prevention & Control van het staatsbedrijf China Electronics Technology Group (CETC), vragen sommigen zich af wat er met de data en tools gebeurt na de crisis. De afdeling is met name bekend in verband met haar werk ten behoeve van de binnenlandse veiligheid en was niet zo lang geleden negatief in het nieuws vanwege een app die Oeigoeren in de westelijke provincie Xinjiang kon volgen.

Autoriteiten in de zuidelijke provincie Yunnan gaan zelfs nog een stapje verder en vragen burgers in een WeChat Mini-programma codes voor quick response (QR-codes) te scannen bij het betreden van openbare ruimten. Zo zou nog beter bepaald kunnen worden of je met een besmet persoon in aanraking bent geweest. De app is door de lokale burgers met gemengde gevoelens ontvangen.

Een transportvorm waar nog niet zo goed te volgen is hoe individuen zich verplaatsen, is het openbaar vervoer in de steden. Meituan Dianping heeft nu een tool ontwikkeld waarmee gebruikers van de bus, de metro en de taxi in de stad Shenyang in het noordoosten van China zich dienen te identificeren door het scannen van een QR-code in WeChat.

Hierdoor wordt het Mini-programma Meituan Smart Travel Code geladen en het telefoonnummer – en daarmee de identiteit van de gebruiker – gedeeld. Volgens Meituan zouden autoriteiten door het verplichte gebruik van deze app beter in staat zijn om mensen – en daarmee de mogelijke verspreiding van het virus – te volgen. Er zijn inmiddels plannen om de tool naar ruim tien andere steden uit te rollen.

Registratie en scannen in de app Meituan Smart Travel Code

JD zet de cloud en technologie rondom artificial intelligence (AI) breed in tijdens de strijd tegen het virus. Zo integreerde de e-tailer een app met up-to-date informatie over het coronavirus in het WeChat Official Account van de burgemeester van Wuhan. De app is uitgerust met een AI-chatbot die snel kan bepalen waar de gebruiker naar op zoek is en real-time de gewenste informatie kan opleveren.

Naast de tool die kan achterhalen of je in dezelfde wagon of vlucht hebt gezeten als een patiënt bevat de app onder andere ook een tool voor zelfdiagnose. Buiten Wuhan is de app ook gelanceerd in diverse andere steden en provincies. Ook Baidu heeft inmiddels zo’n tool ontwikkeld. Op basis van een vragenlijst in de app geeft deze aanbevelingen betreffende het ingeschatte gezondheidsrisico voor de gebruiker.

Surveillance

Op dit moment wordt waarschijnlijk ook veel gedacht aan de gevolgen voor de privacy. In China is veel technologie inmiddels ook gebaseerd op gezichtsherkenning – van het ontgrendelen van je telefoon tot het doen van betalingen met die telefoon. Veel van die technologie werkt echter nietals mensen de helft van hun gezicht bedekken met een mondkapje.

Burgers hebben daardoor bijvoorbeeld moeite om zonder het mondkapje te verwijderen poortjes bij woongemeenschappen te openen. Volgens sommige experts kan de nauwkeurigheid van gezichtsherkenning bij gebruik van mondkapjes dalen van 99,9 procent naar slechts 30 procent. Een van China’s toonaangevende bedrijven in gezichtsherkenning, Megvii, heeft ook ontkenddat het al in staat zou zijn mensen met mondkapjes te herkennen.

Diverse steden hebben mondkapjes verplicht gesteld in openbare ruimten. Cameratoezicht wordt nu ook ingezet om te bepalen of er mensen zonder mondkapje de straat op gaan. Baidu lanceerde een open source tool waarmee camera’s kunnen bepalen of iemand wel of geen mondkapje draagt. Naast controles in openbare ruimten kan de tool gebruikt worden door werkgevers om hun medewerkers te controleren op het gebruik van mondkapjes.

Bedrijven die zich richten op de technologische toepassing van gezichtsherkenning, beweren ook dat hun producten inmiddels in staat zijn met thermische camera’s koorts te detecteren. Er zijn echter experts die beweren dat de nauwkeurigheid van dergelijke camera’s onvoldoende is, hetgeen ook vraagtekens zet bij de drones die sommige woongemeenschappen inzetten voor het meten van de temperatuur van bewoners.

Sommige mensen zijn bang voor de gevolgen als ze zich melden met medische problemen of laten weten in Wuhan te zijn geweest, maar China’s telecombedrijven – China Mobile, China Telecom en China Unicom – laten burgers in Beijing via tekstberichten weten goed op de hoogte te zijn. Dankzij zendmasten voor mobiel verkeer die verbinding maken met smartphones weten ze precies waar de klanten de afgelopen 14 dagen geweest zijn.

Burgers kunnen via een smsde steden en provincies opdragen die ze bezocht hebben – mochten ze dat spontaan vergeten zijn. Ze kunnen daarmee echter ook bewijzen dat ze de afgelopen tijd niet in Wuhan of de provincie Hubei, waar de uitbraak ontstond, geweest zijn. Akelig? Misschien, maar het helpt wel bij het traceren en volgen van besmettingen.

Minder positief is dat er regelmatig persoonlijke gegevens van mensen die uit Wuhan afkomstig zijn of de stad bezocht hebben door overheidsorganen worden gelekt op social media. Dat leidt tot stigmatisering of zelfs bedreiging van de betrokken personen. China’s centrale Cyberspace Administration waarschuwt lokale overheden voor dergelijk misbruik.

Persbureau Reuters bericht dat mensen zich nu pas echt bewust beginnen te worden van de mate waarin ze gevolgd kunnen worden door alle beveiligingscamera’s. Een man uit Hangzhou werd door een camera met gezichtsherkenning ontdekt toen hij twee dagen te vroeg zijn thuisquarantaine verliet.

Maar soms zijn de manieren waarop de burgers door de overheid of medeburgers aan hun plichten worden herinnerd opmerkelijk klassiek en low-tech, zoals via diverse rode banieren met dreigende, maar vaak ook hilarische teksten die in steden verschenen zijn.

“Ik breek je benen als je naar buiten gaat en sla je tanden eruit als je me tegenspreekt”, bron: SupChina

Dit is het derde deel van een reeks artikelen over de Chinese strijd tegen het coronavirus. Dit zijn de andere artikelen:

    Ed Sander heeft als marketingconsultant twee jaar (2011-2013) vrijwilligerswerk gedaan voor goede doelen in Xi’an, China. Naast zijn reguliere werk als CRM-specialist geeft hij lezingen, colleges en workshops voor ChinaTalk en schrijft hij artikelen over onder andere social media, e-commerce, consumentengedrag en innovatie in China. Bezoek de website ChinaTalk voor zijn gratis e-books en video’s van lezingen en colleges van deze bijzonder gewaardeerde China-expert.

    Tip: Presentaties over de actuele ontwikkelingen in China

    • Ed Sander en Jessica Sun verzorgen vanuit ChinaTalk op uiteenlopende niveaus presentaties over de actuele ontwikkelingen in China.
    • In de prestaties behandelen zij de cultuur, het consumentengedrag, het toerisme, de e-commerce & retail, de social media en de digitale innovaties in China.
    Lees meer over deze presentaties ►
    Bron: CustomerTalk
    0

    Reacties

    Logo CustomerTalk

    Cookie-instellingen

    CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

    Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

    Accepteren Meer informatie