Naar inhoud

Technologie en het coronavirus: de invloed op de e-commerce

In China deelt de crisis rondom het coronavirus (COVID-19) flinke klappen uit in de e-commercesector. Ondanks mooie groeicijfers voor het laatste kwartaal van 2019 heeft Alibaba als eerste bedrijf een waarschuwing uitgegeven met betrekking tot de te verwachten resultaten voor het eerste kwartaal van dit jaar. De crisis leidt naar verwachting tot negatieve gevolgen voor de bedrijfsresultaten.


Gevolgen van coronavirus

Op de platforms Taobao en Tmall van Alibaba wordt momenteel minder verkocht. Vooral de verkoop van elektronica en kleding ondervindt problemen, mede door een beperkte vraag. Volgens de Financial Times hebben grote merken als Uniqlo, Estée Lauder en Big Eve hun dagelijkse verkopen op Alibaba’s platforms met 40 tot 80 procent zien dalen sinds de uitbraak van het virus.

In tegenstelling tot concurrent JD.com faciliteert Alibaba slechts het bij elkaar brengen van kopers en verkopers. JD.com heeft daarentegen eigen voorraden en een eigen logistiek netwerk en daarmee – volgens eigen zeggen – momenteel een groot concurrentievoordeel ten opzichte van Alibaba. JD.com zet het logistieke netwerk van de organisatie tijdens de crisis zelfs in om goederen op te halen bij leveranciers die zelf geen transport kunnen regelen.

Het businessmodel van Alibaba is gebaseerd op advertentie-inkomsten en commissies die het bedrijf ontvangt van verkopers. Maar die verkopers hebben op dit moment vaak geen voorraden omdat veel fabrieken nog gesloten zijn of ze hebben geen personeel beschikbaar voor hun reguliere bedrijfsvoering. Ook is er een gebrek aan koeriers om bestellingen te bezorgen.

Koeriers zijn vaak gastarbeiders van het Chinese platteland en uit kleinere steden en dorpen. Door de verlenging van het Chinees Nieuwjaar blijft de helft van hen langer thuis. Alibaba sprak zelf van een beperking tot 20 procent van de normale capaciteit. De onderneming probeert nu tijdelijk overtollig personeel van restaurantketens in te huren voor de bezorging.

Koerier van JD.com, foto: JD.com

Het gebrek aan bezorgers is tevens een van de redenen waarom de maaltijdbezorgingsdivisie ele.me van Alibaba het ook moeilijk heeft. Maar die divisie kampt bovendien met een afgenomen vraag omdat veel burgers bang zijn voor besmetting door de restaurantmedewerkers en de bezorgers en dus liever zelf koken. Dit levert momenteel een sterke groei op voor de markt van thuisbezorging van boodschappen.

Alibaba is actief in deze markt met Hema, Taoxianda en ele.me, die negen maal zoveel orders meldde voor supermarktproducten dan in een vergelijkbare periode vorig jaar. Maar dit kan het verlies niet compenseren van de e-commerceplatforms en Fliggy, de reisdivisie van Alibaba die veel boekingen kosteloos moet annuleren. Wel leeft de hoop dat het gedwongen gebruik van deze diensten, alsmede officesoftware als DingTalk, gebruikers in de toekomst meer bindt aan deze diensten.

Hulp aan kleine ondernemers

Kleine ondernemers in China worden het zwaarst getroffen door de crisis. Velen zitten gevangen in een dilemma. Moeten ze hun zaak voorlopig gesloten houden en een faillissement riskeren? Of moeten ze weer opstarten met het gevaar op besmetting voor zichzelf en hun personeel? De horecasector in China heeft het momenteel zwaar te verduren. Veel restaurantketens werden tijdelijk gesloten en in Beijing hield slechts 13 procent van de 87.000 restaurants in de stad de deuren open tijdens Chinees Nieuwjaar.

Boeren hebben het ook zwaar. De hele logistieke keten is verstoord, want markten met verse producten blijven gesloten, logistieke stromen zijn onderbroken, er heersen personeelstekorten en grossiers doen minder inkopen dan gewoonlijk. Normaal gaat het Chinees Nieuwjaar gepaard met een piek in verkopen, maar die bleef nu uit.

Andere indicatoren van de impact van de crisis zijn recente cijfers van QuestMobile, die lieten zien dat er 40 procent minder bezoeken aan reisplatforms zijn en 36 procent minder dagelijkse gebruikers van apps voor korte-afstandsreizen, zoals online maps en ride-hailing, zijn. Didi Chuxing, marktleider in ride-hailing, zag tijdens Chinees Nieuwjaar dit jaar 60 procent minder gebruik dan vorig jaar.

Nu zijn het de technologie- en internetbedrijven, die deze kleine ondernemers als klant hebben, die te hulp schieten. Deze ondernemingen dragen hun steentje bij aan de strijd tegen het coronavirus. Ze hebben donaties gedaan voor de bestrijding van het virus, of hebben bepaalde producten en diensten in bepaalde omstandigheden tijdelijk gratis gemaakt.

Activiteiten in e-commerce

Laten we eens een aantal bijdragen van de grote spelers op een rijtje zetten.

Alibaba

  • Alibaba doneerde 1 miljard renminbi, omgerekend 132 miljard euro, aan ziekenhuizen in Wuhan en Hubei voor medische artikelen.
  • Op het Taobao-platform is een halt toegeroepen aan woekerprijzen voor mondkapjes en andere medische artikelen.
  • Voormalig directievoorzitter Jack Ma doneerde persoonlijk 20 miljoen renminbi aan de Chinese Technische Academie voor onderzoek ten behoeve van de bestrijding van het virus.
  • Om de kosten voor handelaren te minimaliseren zette Alibaba voor periodes variërend van twee tot zes maanden een deel van de servicekosten en commissies stop op marktplaats Tmall, logistiek netwerk Cainiao en divisie voor local services Koubei.
  • Taobao, Tmall en Cainiao hebben daarnaast een fonds opgericht om stijgende logistieke kosten voor onlinehandelaren af te wenden.
  • MyBank, de door Ant Financial gesteunde onlinebank, biedt handelaren op Taobao en Tmall uit de provincie Hubei een totaal van 10 miljard renminbi aan leningen met een looptijd van 12 maanden aan met lage rentetarieven of zelfs een volledige rentevrijstelling. Nog eens 10 miljard renminbi is bedoeld voor handelaren in de rest van het land.
  • Onlinehandelaren kunnen zonder beperkingen gebruik maken van de tools voor livestreaming van Taobao.
  • Enterprisesoftware DingTalk wordt kosteloos aangeboden aan thuiswerkers, docenten en studenten.
  • Alibaba’s Hema-supermarkten, ook bekend als Freshippo, huren tijdelijk overtollig personeel in van restaurantketens als Xibei.
  • Doordat een hoop mensen hun huis niet willen of mogen verlaten, zijn er nogal wat gehuurde spullen die niet op tijd geretourneerd worden. Normaal zou dat leiden tot een slechte beoordeling in Ant Financial’s kredietwaardigheidssysteem Sesame Credit. Ant Financial heeft echter besloten deze functionaliteit voorlopig maar even uit te schakelen.
  • Alibaba’s maaltijdbezorgdienst ele.me ondersteunt ziekenhuispersoneel met maaltijdleveringen en biedt haar bezorgers extra financiële steun en een fonds voor medische kosten.

Docent gebruikt Alibaba’s DingTalk, foto: Alibaba

Tencent

  • De Tencent Charity Foundation doneerde 300 miljoen renminbi aan de overheid voor de strijd tegen het virus. De helft daarvan is bedoeld voor mondkapjes en andere medische goederen.
  • In februari 2020 kondigde Tencent een extra donatie van 1 miljard renminbi aan, alsmede de oprichting van een fonds van 1,5 miljard renminbi ten behoeve van de openbare gezondheid.
  • Tencent’s WeChat Pay en onlineverzekeraar WeSure boden tot eind februari financiële steun aan kleine handelaren die met het virus in het ziekenhuis zijn opgenomen. Handelaren die actief deelnemen aan het incentive program ‘Gift upon Payment’. Daarin worden handelaren beloond voor het stimuleren van mobiele betalingen via een code voor quick response (QR-code). Zij kunnen een aanvraag indienen voor maximaal 30 dagen financiële steun ter waarde van 1.000 renminbi per dag. Indien de steun wordt verstrekt, hoeft dit bedrag niet terugbetaald te worden.

JD.com

  • JD.com heeft diverse steunmaatregelen aangekondigd voor de 250.000 handelaren op het platform, waaronder kostenverlaging voor vooral handelaren uit Hubei, financiële en logistieke ondersteuning, technische support, renteloze leningen en extra snelle onboarding voor nieuwe handelaren die gebruik willen maken van de diensten van JD Logistics.
  • Op 11 februari 2020 opende JD.com een speciaal verkoopkanaal voor boeren die getroffen zijn door de crisis.
  • Net als Alibaba waakt ook JD.com voor het ontstaan van woekerprijzen op het marktplaatsdeel van het platform.

Pinduoduo

  • Pinduoduo, het social commerce-platform dat vooral populair is buiten de grote steden, staat handelaren op het platform bij met subsidies en versoepeling van de vereiste levertijden.
  • Op 10 februari startte Pinduoduo een speciale campagne om producten direct van het land te verkopen vanuit 400 agrarische regio’s in het land, waaronder 230 gebieden die officieel erkend zijn als arm.
  • Pinduoduo stelde 500 miljoen renminbi beschikbaar voor subsidies aan consumenten in de vorm van kortingscoupons en kortingen om de verkoop van producten aan te jagen.
  • Per bestelling doneert het bedrijf 2 tot 3 renminbi aan de boeren als subsidie voor logistieke kosten.

Meituan

  • Meituan opende een fonds van 200 miljoen renminbi om te zorgen voor medisch personeel, in eerste instantie alleen in Wuhan. Ook doneert Meituan 1.000 gratis maaltijden per dag aan medisch personeel.
  • Meituan stelde de shared bikes van de onderneming gratis beschikbaar voor medisch personeel. Dit is overigens een maatregel waarvan ik me serieus afvroeg of het zo’n goed idee was, aangezien het virus korte tijd op objecten kan overleven en gedeelde objecten daarmee een risico vormen. Later kwam Meituan met veiligheidsmaatregels voor contactloos fietsen.
  • Meituan zet een fonds van 350 miljoen renminbi apart voor steun aan handelaren en stelde 10 miljard renminbi beschikbaar voor leningen met lage rentetarieven. Ook verlaagde het de verkoopcommissies in Wuhan.

Overige bedrijven

  • Baidu stelde een onderzoeks- en ontwikkelingsfonds van 300 miljoen renminbi beschikbaar, evenals technologie voor artificial intellgence (AI) en rekencapaciteit op de servers.
  • Tencent, Alibaba en Bytedance hebben hun software voor videoconferencing gratis beschikbaar gemaakt.
  • Zoekmachine Qihoo 360 beloofde 15 miljoen renminbi aan medische goederen.
  • AI-bedrijf IFlyTek doneerde 10 miljoen renminbi contant en een half miljoen renminbi aan goederen.
  • Caocao Mobility, de ride-hailing-divisie van autofabrikant Geely, heeft voor inwoners en medisch personeel in Wuhan de transportdiensten met 100 voertuigen en 300 chauffeurs gratis gemaakt. De vloot wordt ingezet voor medische spoedgevallen die niet gerelateerd zijn aan het coronavirus en levering van eten en medicijnen aan woongemeenschappen in de stad.
  • Ook marktleider in ride-hailing, Didi Chuxing, heeft een vloot met ruim 1.300 chauffeurs beschikbaar gesteld in Wuhan. Geely en Didi hebben allebei afzonderlijk 200 miljoen renminbi gedoneerd aan een fonds.

Geely-chauffeur in Wuhan, bron: Geely

Acties van technologiebedrijven

Op 1 februari hadden bijna 150 Chinese technologiebedrijven gezamenlijk 4 miljard renminbi gedoneerd aan hen die getroffen zijn door de crisis. Meer voorbeelden van liefdadigheidsprojecten van de technologiesector in China vind je in het archief van Technode’s Tech for Good.

Als het aan de technologiesector in China ligt komt het land de coronacrisis niet alleen snel te boven, maar komen de bedrijven zelf ook sterker uit de strijd. Na een periode waarin de sector regelmatig kritiek te verduren heeft gekregen van de Chinese consumenten is het ook een uitstekende kans om een stukje maatschappelijke verantwoordelijkheid te tonen.

Allemaal mooie initiatieven, maar een cynicus vraagt zich ongetwijfeld af of de motivatie altijd even zuiver is. Als de kleine ondernemers over de kop gaan, kan het desastreus zijn voor het bedrijfsresultaat van de internetbedrijven op lange termijn. Ook worden veel diensten die voorheen toch al niet zo succesvol waren nu gratis beschikbaar gesteld en hoopt men ongetwijfeld dat er na de crisis gebruikers blijven hangen.

En natuurlijk wordt alle liefdadigheid breed uitgemeten in de pers. Op de corporate sites van Alibaba en JD.com staan bijna dagelijks nieuwe berichten over hun goede daden. Maar laten we het positief bekijken. De manier waarop de sector – al dan niet onder druk van de overheid en al dan niet uit winst- en publiciteitsbelangen – samenkomt, is indrukwekkend.

Maar voor sommigen zijn de bijdragen nooit genoeg. Tijdens een recente persconferentie deed een hoge ambtenaar van het ministerie van Binnenlandse Zaken in China zijn beklag dat de technologiebedrijven meer moeten doen om de overheid te ondersteunen met digitale tools en technische ondersteuning.

Tencent en Alibaba zouden in plaats van het doen van omvangrijke donaties volgens hem software moeten ontwikkelen om gemeenschapswerkers te helpen het virus te traceren. Volgens netizens in China was de ambtenaar een perfect voorbeeld van een overheid die te veel leunt op de vrijgevigheid van de burgers en ondanks haar verantwoordelijke positie zelf te weinig doet.

Dit is het vierde deel van een reeks artikelen over de Chinese strijd tegen het coronavirus. Dit zijn de andere artikelen:

Ed Sander heeft als marketingconsultant twee jaar (2011-2013) vrijwilligerswerk gedaan voor goede doelen in Xi’an, China. Naast zijn reguliere werk als CRM-specialist geeft hij lezingen, colleges en workshops voor ChinaTalk en schrijft hij artikelen over onder andere social media, e-commerce, consumentengedrag en innovatie in China. Bezoek de website ChinaTalk voor zijn gratis e-books en video’s van lezingen en colleges van deze bijzonder gewaardeerde China-expert.

Tip: Presentaties over de actuele ontwikkelingen in China

  • Ed Sander en Jessica Sun verzorgen vanuit ChinaTalk op uiteenlopende niveaus presentaties over de actuele ontwikkelingen in China.
  • In de prestaties behandelen zij de cultuur, het consumentengedrag, het toerisme, de e-commerce & retail, de social media en de digitale innovaties in China.
Lees meer over deze presentaties ►
Bron: CustomerTalk
0

Reacties

Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie