Naar inhoud

Technologie veroorzaakt ongekend veel stress bij marketeers

Chronische stress is een belangrijke oorzaak van ziekten gerelateerd aan werk. Op dit moment kampt 17,3 procent van de werkenden in Nederland met ernstige burn-out-klachten. Deze komen het meest voor bij jongere medewerkers die lijden aan technologiestress. De situatie is het ernstigst in de sector informatietechnologie (IT) en in de dienstverlening, waartoe marketing en humanresourcesmanagement (HRM) behoren.

Dit blijkt uit een langjarig onderzoek van de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO). Het thuiswerken tijdens de coronacrisis brengt de pijnpunten in de Nederlandse manier van werken nog eens extra goed aan het licht. Duidelijk is dat technologie een onderdeel van het probleem is maar tegelijkertijd ook de enige oplossing is. De voorwaarde voor succes is wel dat bij organisaties gezonde work management-principes worden doorgevoerd.

De Arbeidsomstandighedenwet in Nederland stelt met name strenge eisen aan de werkomgeving in de productieomgeving en het gebruik van gereedschappen en beschermingsmiddelen. Het TNO-onderzoek laat echter zien dat tegenwoordig niet alleen de blue collar-medewerkers maar ook de witte boorden heel wat te stellen hebben met hun werkomgeving. Het instituut adviseert daarom een digital detox – ontgiften en afkicken dus.


Werkstress in Nederland

De langjarige ‘Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden’ (NEA) is een gezamenlijk onderzoek van TNO en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), onder leiding van Noortje Wiezer, senior research scientist bij onderzoeksgroep Work & Health van TNO. De onderzoeksresultaten zijn zonneklaar.

Kosten werkstress:

  • 4,7 miljard euro in Nederland per jaar, peiljaar 2017.

Gevolgen werkstress:

  • ernstige burn-out-klachten over het algemeen: 17,3 procent;
  • ernstige burn-out-klachten onder medewerkers in de leeftijdscategorie 25 tot 35 jaar: 20,9 procent;
  • ernstige burn-out-klachten onder informatietechnologen: 19,1 procent;
  • ernstige burn-out-klachten onder zakelijke dienstverleners waardoor marketeers en humanresourcesmanagers: 18,4 procent.

Oorzaken werkstress en het voorkomen daarvan:

  • technologiestress door voortdurend computeren: 60 procent – dit verdubbelt het stressaandeel binnen het totale ziekteverzuim tot 45 procent;
  • technologiestress door voortdurend bereikbaar zijn: 47 procent;
  • technologiestress door voortdurende informatieoverbelasting: 28 procent – dit verdubbelt het stressaandeel binnen het totale ziekteverzuim tot 51 procent;
  • lage beslissingsbevoegdheid of autonomie: 44 procent;
  • hoge taakeisen: 38 procent.

Dit zijn confronterende cijfers over het welzijn van medewerkers in Nederland. Bovendien leidt dit tot een kostbare situatie, want uit het onderzoek over het jaar 2017 blijkt dat de verzuimkosten door werkstress voor Nederlandse werkgevers over de voorgaande drie jaren met gemiddeld 20 procent per jaar gestegen – tot 2,8 miljard euro op een totaal van 4,7 miljard euro aan kosten gerelateerd aan werkstress.


Veel moeten en weinig mogen

De klassieke werkstressveroorzaker is de combinatie van veel moeten door hoge taakeisen en weinig mogen door lage autonomie. Die factoren zijn dat nog steeds, in groeiende hevigheid zelfs. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar het werk van hoogleraar Kees Ahaus en het promotieonderzoek van Irene Sinteur. Sterk opkomend is een nieuwe loot aan de stam: technologiestress. Deze stress wordt veroorzaakt door communiceren via de computer, tablet of telefoon, altijd bereikbaar zijn – ook buiten werktijd – en informatieoverbelasting.

In deze tijd van het coronavirus is goed merkbaar wat technologie-stress is, nu medewerkers hun gedeelde werkomgeving en de kantoorfaciliteiten moeten missen:

  • medewerkers moeten hun thuiswerkplek snel opwaarderen tot een volwaardige, voltijds werkplek;
  • de IT-afdeling moet snelle toegang bieden tot de kantoorsystemen en de bevoegdheden toekennen om bij de benodigde informatie te kunnen;
  • medewerkers moeten snel leren om voltijds op afstand samen te werken – via platforms zoals Slack en Microsoft Teams – en te vergaderen via video conferencing en te overleggen via IT-systemen, telefonie en chat die tussen hen in staan – zoals via Skype, Zoom en WhatsApp.


Géén stress: computertips bij thuisquarantaine

Een laptop is een tussendoorcomputer en geen productiebeest. De interface, het koppelvlak tussen mens en computer, moet optimaal zijn om het ontstaan van klachten te minimaliseren.

Bedrijven strooien met laptops en tablets, maar zouden daarbij separaat een toetsenbord, een muis en een scherm moeten uitlenen, samen met een bureaustoel. Let ook op de lichtval, temperatuur, luchtkwaliteit, pauzes en bewegingsmomenten.

Serverparken en internetverbindingen doorstaan de stresstest tijdens de coronacrisis en houden zich wonderwel goed, zo bleek uit een rondgang langs grote aanbieders door Stijn van Gils, redacteur bij Het Financieele Dagblad.

Het internet is zo sterk als de zwakste schakel en dat blijkt – juist in de tijd van het coronavirus – meestal de WiFi-verbinding tussen de router en de aangesloten computers te zijn. De verkoop van WiFi-versterkers is in de eerste weken van de intelligente lockdown in Nederland vervijfvoudigd, zo meldt bol.com.

In de grote steden blazen thuiswerkende buren elkaar zo de ether uit. Probeer daarom eens een ander kanaal binnen de frequentie 2,4 gigahertz, schakel over op 5 gigahertz of prik eens een unshielded twisted pair-kabel (UTP‑kabel) tussen de router en de laptop. Dat zorgt namelijk voor een verbluffend resultaat voor slechts vijf euro…

De piramide van Abraham Maslow voor thuiswerkers

Nederland wordt steeds meer een dienstenland. Het is daarom belangrijk dat onderzoekers de ontwikkeling van de welvaart en het welzijn in de gaten houden. Het gaat daarbij niet alleen om onderzoek van TNO en het CBS, maar ook van het Rathenau Instituut inzake de robotisering en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), zoals bijvoorbeeld met het WRR-rapport ‘Het betere werk – De nieuwe maatschappelijke opdracht’.

Met die kennis kunnen bedrijven en overheden sturen richting een gezonde economie, voor mensen, hun bedrijven en de aarde. We weten dus wát er speelt en dat de ontwikkeling negatief is. Dat wordt veroorzaakt door klassieke en eigentijdse stressveroorzakers, waar we nog geen greep op hebben gekregen. De coronacrisis maakt de cijfers nu ook direct voelbaar.

Status van werk

Het doorlopende onderzoek ‘State of Work’ van softwarebedrijf Workfront toont de werksituatie en werkervaringen van medewerkers die eigentijds kenniswerk verrichten en hun verwachtingen daarover. Dat levert interessante kanttekeningen op over hoogwaardige dienstverleners die ook veel ongestructureerd werk verrichten:

  • Ongeveer 90 procent van die medewerkers is trots op het werk dat zijn organisatie verricht, vindt zijn eigen rol daarbinnen belangrijk en vindt dat werk méér waard dan alleen een salaris.
  • Medewerkers willen van strategisch belang zijn en 57 procent wil het resultaat en de invloed van zijn werk terugzien in de beloning.
  • Medewerkers geven echter ook aan dat ze maar 43 procent van hun werktijd toekomen aan het echte werk plus de taken waar ze verantwoordelijk voor zijn en dat ze zo´n 15 keer per dag door hun digitale werkomgeving worden gestoord in hun eigenlijke werk.
  • Omstreeks 85 procent vindt dat de IT-systemen waarmee gewerkt wordt de eenvoud van moderne middelen als Google moeten bieden, dat het zijn organisatie aan een goede visie op IT ontbreekt en dat daardoor kansen en mogelijkheden worden gemist. Slechts 50 procent zegt dat zakelijke beslissingen worden genomen op basis van harde gegevens.
  • Circa 70 procent wil graag op een centrale plaats een totaaloverzicht zien van al het relevante werk.

Als werkstress technologiestress is, is er enerzijds slecht nieuws want technologie verdwijnt nooit meer. Het beïnvloedt ons jonge of oudere professionele leven juist steeds meer, ook binnen al zwaar belaste sectoren als IT, marketing, en HRM. En we blijven ermee te maken houden op individueel niveau, binnen de afdeling en de taakgroep, binnen onze organisatie en in de gehele maatschappij. We werken – om met de onderzoekers van TNO te spreken – in dynamische bedrijfsprocessen binnen complexe systemen en technologie is daarbinnen een groeiend fenomeen.

We hebben dus te maken met de klassieke en moderne stressfactoren van hoge taakeisen, lage autonomie en technologische druk. De conclusie van het onderzoek van Workfront is dat technologie ons daarbij eerder van het werk houdt en onze arbeidsvreugde tempert dan dat het ons steunt.

Maar er is anderzijds ook goed nieuws. Want hoe je de stand van het hoogwaardige, vaak ongestructureerde kenniswerk ook onderzoekt of beschrijft, er is ook een eenduidige, diepere oorzaak aan te wijzen en die biedt de sleutel tot de oplossing.

Managen van werk

In zijn algemeenheid is de laatste jaren gebleken dat het eigentijdse ongestructureerde kenniswerk veel beter kan worden georganiseerd volgens de principes van modern work management. In een tijd dat niets meer zeker is, behalve dat de we voortdurend veranderen, dat we wendbaar moeten zijn om in te kunnen spelen op de bedreigingen van onverwachte nieuwe spelers in de markt, dat we zonder innovatie niet overleven en dat onze data de belangrijkste assets zijn, voldoen ook de manier waarop we werk konden managen en de afgebakende organisatiestructuren niet meer.

We moeten in ons werk op zoek naar een nieuwe basis, zoals bijvoorbeeld:

  • Op welke databronnen baseren we onze beslissingen?
  • Wat is onze enkelvoudige doelstelling en wat schrappen we dus allemaal?
  • Welke mensen – met hun kennis, vaardigheden en ervaring – en welke middelen staan ons daartoe ter beschikking?
  • Wie werken er samen aan welke taken en deeltaken? En wie moeten daaraan hun bijdragen verlenen?
  • Wie krijgen daarbij welke verantwoordelijkheden én de bijbehorende beslissingsbevoegdheden, responsabiliteit over begrotingen en toegang tot de aanwezige vertrouwelijke kennis?
  • Wat is een realistische tijdsplanning en wat zijn de oplevermomenten van wat er geleverd moet worden?
  • Waar en hoe houden we een enkelvoudig overzicht van de voortgang en het lopende werk?

Iedere organisatie heeft haar unieke uitdagingen en moet een andere basis definiëren. Dat kost aandacht en tijd om te bepalen. In de praktijk valt het ook niet mee om de principes van work management en de gekozen strategische basis consequent door te voeren. Maar het grootste obstakel om modern kenniswerk nu eens echt goed te organiseren en te beheren, wordt gevormd door de waan van de dag en mensen die ‘Ja’ zeggen en ‘Nee’ doen vanuit welk belang of eigenbelang dan ook.

In de Verenigde Staten van Amerika is modern work management inmiddels goed van de grond gekomen en in Europa wint het aan bekendheid en populariteit. Dat is te danken aan de opkomst van een nieuwe categorie softwaresystemen en platforms die – eenmaal goed geïmplementeerd – het fenomeen van modern work management veel beter realiseerbaar en uitvoerbaar maken. Grote, nationale plus internationale en particuliere plus beursgenoteerde bedrijven boeken er inmiddels concurrentievoordelen mee. De geweldige bijvangst is dat gezond work management stress reduceert en de arbeidsbevrediging doet toenemen, omdat iedereen doelgericht en met de juiste middelen meer van zijn tijd werkt aan de kern van de zaak.

Technologische verlichting

Gezonde principes van work management en goede technologie veroorzaken geen stress, maar stellen ons juist in staat om ook die andere stressfactoren van hoge eisen en weinig autonomie plus bevoegdheden de kop in te drukken en om meer tijd aan de inhoud te kunnen besteden plus minder gedwarsboomd te worden door de organisatie ervan. Het volledige thuiswerken tijdens de coronacrisis brengt de pijnpunten binnen ons work management – of zelfs het volledige gebrek daaraan – waarschijnlijk goed aan het licht. Een crisis betekent meestal een kantelpunt, dus behalve ellende biedt het coronavirus ook een kans. Bedrijven kunnen daarvan zakelijk profiteren, maar ook hun IT-medewerkers, marketeers en humanresourcesmanagers die nu midden in de vuurlinie liggen en kandidaten zijn voor een ernstige burn-out.

Günter Sandmann is head of Central Europe, Benelux & Nordics bij softwarebedrijf Workfront.

Tip: Wil jij jouw organisatie succesvol door de digitale transformatie leiden? Dan is de post-master-opleiding Digitale Transformatie & Leiderschap wat voor jou!

  • In 4 tot 5 maanden leer je alle ins & outs van de digitale transformatie en hoe jij jouw organisatie meeneemt in de hele transitie.
  • Naast de opleiding stel je een plan op voor de digitale transformatie van je eigen organisatie, getoetst door professionals uit de praktijk.
Lees meer over deze opleiding ►
Bron: CustomerTalk
0

Reacties

Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie