Naar inhoud

Blik op de strijd tegen de overvloed aan reclameboodschappen

Een gemiddelde Nederlander ziet meer dan 5.000 commerciële boodschappen per dag. Maar met de opmars van billboards, banners, pop-ups en online commercials groeit ook de afkeer, het bewustzijn en de tegenbeweging. Een wereldwijde voorhoede van activisten, politici, wetenschappers en juristen vecht tegen de overvloed aan reclameboodschappen. Maar een toekomst zonder reclame, kan dat? En hoe zou die er dan uit kunnen zien?

In het televisieprogramma ‘Tegenlicht: Rebellen tegen reclame’ van de VPRO worden enkele pioniers in hun strijd tegen reclame gevolgd. De programmamakers kijken met zes rebellen tegen reclame naar een toekomst zonder advertenties.

Werkt reclame eigenlijk nog wel?

In 2020 wordt wereldwijd bijna 600 miljard euro uitgegeven aan reclames. Stadsbewoners zien nu veel meer advertenties dan 30 jaar geleden. De Amerikaanse economisch jurist Ramsi Woodcock betoogt dat reclame niet meer nodig is in een ontwikkelde informatiesamenleving als de onze, omdat we via het internet toegang hebben tot alle denkbare productinformatie.

Ramsi Woodcock

“Reclame heeft altijd twee functies gehad: de ene is informeren, de andere is manipuleren”, stelt Ramsi Woodcack. “In het internettijdperk is de informatiefunctie overbodig geworden, alleen de manipulatieve functie is overgebleven. Daarom moeten we reclame verbieden. In bushokjes, in kranten en op onze schermen woedt nu een verwoestende concurrentiestrijd tussen adverteerders die ons gedrag willen beïnvloeden. Billboards zijn de schoorstenen van de geest. Het wordt tijd dat we afrekenen met die geestvervuilende infrastructuur.”

Machteloos tegen invasie van reclame?

We lijken machteloos tegen de invasie van reclameboodschappen, maar er is toenemend verzet. De eerste reclameloze steden komen op. In Grenoble is burgemeester Éric Piolle van de partij Europe Ecology verkozen met een bijzondere verkiezingsbelofte: hij wilde alle straatreclames verbannen uit de stad. Wethouder Lucille Lheureux kreeg als taak om dit ambitieuze plan uit te voeren – en dat ging niet zonder slag of stoot.

Éric Piolle

Hoe maak je een stad reclamevrij? En kan de stad deze inkomsten wel missen? “We zijn niet gedwongen om te leven in een omgeving met billboards”, schetst Éric Piolle. “Reclame is zo alom aanwezig, dat we denken dat het normaal is. Voor de burgers in onze stad was het een totale verrassing dat de politiek de macht heeft om ‘Nee’ te zeggen. Je kunt de wereld veranderen, dat is een sterke boodschap.”

Lucille Lheureux

Antipub en Plein la Vue in Lyon

In Lyon zijn de reclameborden nog altijd op iedere straathoek te vinden. Maar niet lang meer, als het ligt aan de activisten van het Collectif Antipub en Plein la Vue. Zij organiseren acties waarbij ze de lampen van lichtreclame stiekem uitzetten, omdat ze willen dat hun gemeente het voorbeeld van Grenoble volgt. Als statement beplakten ze het gemeentehuis met stukjes van reclameposters. De 25-jarige activist Alex Montvernay werd daarbij gearresteerd en nu hangt hem 2 jaar gevangenisstraf boven het hoofd.

Protest tegen reclame in Lyon

Subvertisers in Londen

In Londen werkt stadsetnograaf en ex-reclameman Thomas Dekeyser. Ooit was hij strateeg voor het vermaarde Saatchi & Saatchi, één van de grootste reclamebureaus ter wereld. Maar toen hij overdag auto’s aan de man moest brengen terwijl hij zich in de avonduren druk maakte over het klimaat, knapte er iets. Hij besloot te stoppen met reclame maken om zich als onderzoeker in de wereld van het anti-reclameactivisme te verdiepen.

Rebellen tegen reclame in Londen

De Londense activisten noemen zichzelf de Subvertisers. Zij halen posters uit billboards en bushokjes om ze te vervangen door werk van kunstenaars. Om anderen aan te moedigen om dat ook te doen in hun eigen stad, schreef Vyvian Raoul een handleiding met de veelzeggende titel ‘Advertising Shits In Your Head’. ”Zodra mensen zien hoeveel schade reclame veroorzaakt aan individuen, aan de planeet en aan de maatschappij, willen ze alle reclame afschaffen”, aldus Vyvian Raoul. “Ik denk dat we over honderd jaar terugkijken en denken: wat bizar dat we dit toelieten in de publieke ruimte.”

Vyvian Raoul

De uitzending van ‘Tegenlicht: Rebellen tegen reclame’ is op zondag 22 maart 2020 om 22.05 uur op NPO 2.

Foto’s: Kees Brouwer en Pim Hawinkels

Bron: CustomerTalk
0
Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie