Naar inhoud

Boekreview: Voodoo-marketing (5 sterren)

Mocht je ooit de behoefte voelen de sfeer op een saai verjaardagsfeest definitief te vergallen, breng dan eens de actuele vluchtingenproblematiek ter sprake. Of vertel onomwonden dat jij tot de doelgroep van Customer Talk behoort. Succes verzekerd. Want zeg marketing en de associatie met manipulatie is gelegd. Voor de grote boze buitenwereld is ons vakgebied een sinister en duister spelprogramma.

Na het lezen van “Voodoo-marketing” kun je die buitenstaanders niet eens meer ongelijk geven. In het boek, dat genomineerd is voor de PIM Marketing Literatuurprijs 2015, geven Ronald Voorn en Jan Dijkgraaf een inkijk in de wereld van de verborgen beïnvloedingstechnieken van het onbewuste van consumenten. Met een happy end gelukkig, want met hun good do-marketing schetsen de auteurs ook een verantwoorde tegenhanger.

Als er één element is dat de digitalisering van de wereld heeft opgeleverd, roepen we allemaal in koor: transparantie. Het digitale domein zorgt dat de hedendaagse consumenten beter dan ooit geïnformeerd zijn. De klant centraal stellen is een basisvoorwaarde voor ondernemen geworden. En de boel belazeren leidt uiteindelijk tot een keiharde afstraffing, zo leert het schaamrood van Volkswagen. Het nieuwste marketinginstrument heet ethiek.

Het boek

Vance Packard bracht bijna 60 jaar geleden “The Hidden Persuaders” uit. In deze wereldwijde bestseller behandelde de Amerikaanse journalist op kritische wijze de manier waarop adverteerders gebruik maken van psychologische technieken om consumenten te verleiden. Die technieken werkten aan de andere kant van de Atlantische Oceaan net na de Tweede Wereldoorlog zo goed, dat de kassa maar bleef rinkelen.

Meer dan een halve eeuw later gaan Voorn en Dijkgraaf verder op het pad dat door Packard is ingeslagen. In een tijd dat marketing een volwassen wetenschap is geworden, consumenten in de oprechte veronderstelling leven dat Facebook een gratis medium is en A/B-testen aan de lopende band plaatsvinden. En beïnvloeding van het onderbewustzijn eerder regel dan uitzondering is.

Waarom wordt voodoo-marketing op grote schaal toegepast? Simpel: voor het geld. Omzet, zo veel mogelijk en zo snel mogelijk. Geld verdienen is belangrijker dan echt tevreden klanten krijgen en houden. Het is de korte-termijnblik van de hebberige verkoper die snel wil scoren. Om dat te kunnen doen, is het handig als ze consumenten niet meer zien als mensen, maar als objecten waarop methodes toegepast mogen worden. De klant is een wandelende portemonnee geworden en allang niet meer de consument of de burger die met respect behandeld wordt.” (Roland Voorn & Jan Dijkgraaf, Voodoo-marketing, bladzijde 5|63)

De beoordeling

Innovatief. In het boek wordt beschreven hoe marketeers met verborgen methodes en psychologische beïnvloedingsmethoden consumenten verleiden tot onbewuste beslissingen. Technieken die kinderen aanzetten tot meer consumeren dan gezond voor ze is en volwassenen verleiden tot meer aankopen dan financieel verantwoord. De twee vijftigers hebben het lef een kritische kijk op deze werkwijzen te leveren.

Inspiratie. De veel geroemde transparantie van het digitale tijdperk blijkt in het moeras van big data toch niet zo openhartig te zijn. De vrije wil van de consument van vandaag wordt niet gerespecteerd door het inzetten van technieken die zijn onderbewustzijn bespelen. De ervaren schrijvers zetten deze discutabele technieken om in methodieken die ethisch wel verantwoord zijn.

Praktisch. Stapsgewijs zetten de auteurs de werking van het menselijke brein en de methodes die inspelen op de emotionele en rationele delen van de hersenen op een rijtje. De lezer leert hoe hij verleid wordt door aloude en hypermoderne technieken, bewust van het onbewuste. Maar bovenal worden in het boek vraagtekens gezet bij de ethiek van de psychologische verleidingstechnieken die marketeers hanteren.

Iedereen kent het voodoo-poppetje. In de zwarte magie (hoodoo) wordt dat onder meer gebruikt om iemand tot een gehypnotiseerde zombie te maken. Ergens op aarde wordt er in dat poppetje geprikt, worden er spijkers doorheen geslagen, wordt het verbrand of levend begraven. Elders raakt iemand compleet in trance en doet dingen die hij bij zijn volle verstand nooit zou doen. Zelfverminking. Moord. Of de groenten van Hak kopen. (Roland Voorn & Jan Dijkgraaf, Voodoo-marketing, bladzijde 3|63)

Eindoordeel

Met “Voodoo-marketing” geven Voorn en Dijkgraaf de openheid van zaken die consumenten verdienen in een tijd dat offline en online in elkaar vloeien. Degelijk gefundeerd en met de juiste pen geschreven. En tegelijkertijd dwingen zij met hun publicatie marketeers eens goed in de spiegel te kijken. Want staat de klant nu echt respectvol centraal? Of draait het nog steeds om de targets op de korte termijn? De auteurs durven ethiek toe te voegen aan marketing. Niets dan lof: 5 sterren.

Titel: Voodoo-marketing

Auteurs: Roland Voorn & Jan Dijkgraaf

Uitgever: Adfo Books

Doelgroep: Directeuren, communicatiemanagers, marketingmanagers, salesmanagers en consumenten

Pagina's: 176

Prijs: € 19,95

0
Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie