Naar inhoud

De beleving van vrijheid door Nederlanders in een crisistijd

De herdenking en de viering van de vrijheid vindt in Nederland in 2020 – ironisch genoeg – grotendeels in thuisquarantaine plaats. Aanvankelijk bestonden daarvoor grootste plannen, maar door de coronacrisis is bewust gekozen voor soberheid en zijn alle publieksbijeenkomsten afgelast. Je mag ook stellen dat Nederlanders niet zo snel van begrip zijn en pas na 75 jaar begrijpen wat vrijheid nu daadwerkelijk betekent.

Het einde van de Tweede Wereldoorlog wordt dit jaar herdacht met de 4 mei-voordracht zonder publiek in De Nieuwe Kerk in Amsterdam. Deze rede wordt gehouden door schrijver Arnon Grunberg, zoon van Duits-Joodse vluchtelingen. Daarna is het om 8 uur ’s avonds twee minuten stil op verder verlaten pleinen. De bevrijding wordt op 5 mei virtueel gevierd, onder andere met om 5 voor 5 ’s middags – op voorspraak van cabaretière Claudia de Breij – het lied ‘Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder’ van chansonnier Ramses Shaffy op de radio.

Vernieuwde manier van herdenken

Omdat dit jaar in Nederland door de huidige omstandigheden alleen vanuit huis kan worden stilgestaan bij de herdenking van de oorlogsslachtoffers op 4 mei, is Tikkie – de betaaldienst van ABN AMRO – samen met het Nationaal Comité 4 en 5 mei het initiatief ‘Bloemen voor 4 mei’ gestart. Iedereen kan via deze dienst bloemen doneren die op de herdenkingsdag bij de oorlogsmonumenten in het land worden neergelegd.

“Met de actie worden bloemen en herdenken op een bijzondere manier samengebracht”, vertelt Jan van Kooten, directeur van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. “Nu er alleen op afstand kan worden stilgestaan bij het herdenken op 4 mei, is dit een goed idee om op een andere manier de vele oorlogsslachtoffers te herdenken en met elkaar verbonden te blijven. Oorlogsmonumenten worden – ondanks dat er geen reguliere herdenking is – zo toch voorzien van boeketten.”

Tegelijkertijd is het initiatief een steun in de rug voor de sierteeltsector in Nederland, een branche die momenteel helemaal stilstaat terwijl veel bloemen ondertussen wel bloeien en wachten op afnemers. De bloemen voor de actie zijn dan ook afkomstig van Nederlandse telers. Deze worden geleverd door SEAVENTS, een collectief dat zich inzet voor de transitie van afval naar grondstof in de Nederlandse samenleving.


Afgelasting festivals

Het afblazen van het Bevrijdingsfestival is voor jongeren het dieptepunt van de geannuleerde festivalzomer. Van alle Nederlandse festivals keken zij het meest uit naar de speciale festivaleditie om 75 jaar vrijheid in de 12 provincies te vieren. Pinkpop en Lowlands stonden voor deze zomer op de tweede en derde plaats op het verlanglijstje van jongeren. Ouderen gaan de gebruikelijke Uitmarkt in augustus het meest missen, hoewel de organisatie over de invulling en datum van dit evenement in 2020 nog geen beslissing heeft genomen. Dat blijkt uit de derde editie van het tweejaarlijkse ‘Evenementen Merkenonderzoek’ van Hendrik Beerda Brand Consultancy.

Voor het onderzoek van 2020 zijn 1.500 Nederlanders in twee fases ondervraagd. Eerst is de spontane bekendheid van de duizenden Nederlandse evenementen onderzocht. Daarna is voor de 50 spontaan bekendste evenementen in detail navraag gedaan naar de merkkracht en het imago. Elk merk is op 40 factoren onderzocht: spontane bekendheid, merkkracht (geholpen naamsbekendheid, waardering en binding), merkpersoonlijkheid (16 factoren), merkprestatie (17 factoren), bezoekintentie, bezoek en groeiverwachting. Het onderzoek is met de Universiteit van Amsterdam ontwikkeld.

Vrijheidsbeperking jongeren

“Jongeren hebben het door alle regels erg moeilijk in deze tijd die draait rondom het coronavirus. Door het wegvallen van de festivals valt deze periode hen nog zwaarder”, duidt merkadviseur Hendrik Beerda. “Het annuleren van het Bevrijdingsfestival wordt in het hele land het zwaarst gevoeld. Het onderzoek laat zien dat dit festival niet alleen zo populair is vanwege de gratis concerten, maar ook door de vrolijke sfeer, de mooie festivallocaties en het jonge publiek.”

Stilvallen culturele leven

“Ruim 40 jaar is het Nederlandse publiek daarnaast al gewend om eind augustus tijdens de Uitmarkt massaal de start van het culturele seizoen te vieren. Of het evenement ná 1 september in de grootschalige opzet door kan gaan, is nog onbekend. Hopelijk vindt de organisatie een oplossing om iedereen toch te laten genieten van het rijke aanbod van de Nederlandse cultuursector. Zeker voor 55-plussers zou dit een grote opluchting zijn.”

“Voor hen is de Uitmarkt het belangrijkste massale evenement dat vanwege de coronacrisis niet door kan gaan vóór 1 september. SAIL Amsterdam en de Vierdaagsefeesten Nijmegen staan voor hen op tweede en derde plaats. Als de Uitmarkt niet doorgaat, krijgt de cultuursector de zoveelste klap te verduren. Voor een hoopvolle herstart van het culturele leven moet dan een alternatief worden gevonden. Wanneer alle cultuurhuizen weer open mogen, is echter nog onduidelijk – dus ook wat een geschikt moment is voor een openingsevenement.”

Meeste gemiste evenementen

Dit zijn de overzichten per leeftijdscategorie van de meest gemiste festivals en stadsfestijnen die tot 1 september 2020 in de gebruikelijke vorm niet doorgaan in Nederland.

Meest gemiste events onder Nederlandse jongeren van 18 tot 30 jaar:

  1. Bevrijdingsfestival
  2. Pinkpop
  3. Lowlands
  4. Tilburgse Kermis
  5. Concert at SEA

Meest gemiste events onder Nederlandse 55-plussers:

  1. Uitmarkt
  2. SAIL Amsterdam
  3. Vierdaagsefeesten Nijmegen
  4. Tilburgse Kermis
  5. Pride Amsterdam

Enorme economische impact

“De geannuleerde festivalzomer betekent niet alleen een klap voor de bezoekers en organisatoren, maar ook voor de economie”, stelt Hendrik Beerda. “Eerdere onderzoeken tonen aan dat festivals vaak een veelvoud opleveren van het subsidiebedrag dat de overheid erin stopt. Met muziekfestival Into The Great Wide Open draait de gemeente Vlieland, met ruim 1.000 inwoners, jaarlijks 1,5 miljoen euro winst.”

“En de provinciale economie van Zeeland plust elk jaar bijna 4 miljoen euro dankzij Concert at SEA. Niet alleen voor 2020 zorgt de zomer zonder festivals voor een enorme economische strop. Door een jaar over te slaan verzwakt namelijk de reputatie van de festivals. Daardoor moeten de evenementen volgend jaar veel meer in de communicatie investeren om publiek te trekken. Voor botenevenement SAIL Amsterdam betekent tien jaar afwezigheid een waardeverlies van miljoenen euro’s.”

Discussie over vrije dagen

Een onderwerp voor een jaarlijks terugkerende discussie is het al dan niet collectief vrij zijn op 5 mei in Nederland. Maar liefst 81 procent van de werkende Nederlanders vindt dat Bevrijdingsdag voor iedereen jaarlijks een doorbetaalde vrije dag moet zijn. Dit blijkt uit een onderzoek van XpertHR, een juridische kennispartner op het gebied van humanresourcesmanagement, onder 1.154 Nederlanders die 32 uur of meer in loondienst zijn. Op dit moment is deze dag slechts één keer in de vijf jaar een doorbetaalde vrije dag. Ook blijkt uit de steekproef dat 45 procent van de Nederlanders wil dat de Dag van de Arbeid een officiële feestdag wordt. Deze dag is jaarlijks op 1 mei en is in Nederland – in tegenstelling tot veel andere landen – geen officiële feestdag.

Officiële Nederlandse feestdagen

“In de wet is nergens vastgelegd dat een werkgever zijn werknemers op officiële Nederlandse feestdagen vrij moet geven”, vertelt Wieneke Brandt, product director bij XpertHR. “De wet biedt dus alle ruimte voor keuzes. In veel collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) staat vaak wel een beleid voor vrije feestdagen. Dit maakt het voor bedrijven die onder een cao vallen lastiger om eigen keuzes te maken in vrije feestdagen. Als werkgevers geen aparte regeling kunnen of willen maken, is het vanuit het oogpunt van goed werkgeverschap wel belangrijk rekening te houden met de overtuigingen en nationaliteiten van alle werknemers. Wanneer medewerkers waarde hechten aan andere feestdagen dan de officiële Nederlandse feestdagen waarop zij vrij zijn, moet deze verlofaanvraag voor deze dagen ruimhartig worden beoordeeld.”

Doorbetaalde vrije dagen

Nederland kent veel christelijke feestdagen die gelden als een doorbetaalde vrije dag, zonder dat deze dagen uitgebreid gevierd worden zoals bijvoorbeeld Hemelvaart en Pinksteren. Tegelijk krijgen Nederlanders geen doorbetaalde vrije dag bij Islamitische feestdagen zoals het Suikerfeest en Offerfeest, terwijl er wel een grote populatie is die deze feestdagen viert. Een op de vijf Nederlanders (20%) vindt het onderscheid hierin ouderwets. Ruim de helft (53%) vindt sowieso dat het mogelijk moet zijn om doorbetaalde vrije feestdagen, zoals Hemelvaartsdag, in te kunnen wisselen tegen een extra vakantiedag.

Foto: Ben Houdijk, Nationaal Comité 4 en 5 mei

Bron: CustomerTalk
0
Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie