Naar inhoud

De drijvende krachten achter menselijke sociale voorkeuren

De zogeheten sociale voorkeuren spelen een sleutelrol in allerlei economische verschijnselen, van financiële fraude tot donaties aan goede delen. Maar deze voorkeuren zijn niet makkelijk te duiden. Want mensen gedragen zich in de ene omstandigheid heel egoïstisch, terwijl ze zich in de andere situatie juist heel behulpzaam opstellen. Niets menselijks is ons vreemd natuurlijk. En dat leidt tot die ene cruciale vraag. Hoe komt dit?

Dat is de centrale vraag in het proefschrift van gedragseconoom Job Harms over sociale voorkeuren. Hij is op 14 juni 2018 gepromoveerd aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. In zijn proefschrift presenteert Harms een reeks laboratorium- en veldexperimenten over de drijvende krachten achter sociale voorkeuren. Deze experimenten zijn uitgevoerd in diverse populaties, variërend van bankmedewerkers via professionals in liefdadigheidsorganisaties tot ondernemers in een ontwikkelingsland.

Banken, bedrijfscultuur en behulpzaamheid

Zo hebben Harms en zijn coauteurs een studie gedaan over het effect van een ethiek-programma om klantgerichtheid te bevorderen onder bankmedewerkers. Om de effecten van dit programma te meten is gebruikt gemaakt van een veldexperiment en observaties van mystery shoppers, acteurs die vermomd als klanten bankfilialen hebben bezocht om advies in te winnen over diverse financiële producten. Uit deze studie blijkt dat het programma niet heeft geleid tot gedragsverandering. Dit resultaat roept vragen op over de effectiviteit van zachte maatregelen om integriteit in de bankensector te vergroten en suggereert dat andere strategieën nodig zijn om een cultuurverandering teweeg te brengen.

Vrije wil en donaties

In een ander experiment tonen Harms en zijn coauteurs aan dat mensen minder geld doneren aan arme mensen in ontwikkelingslanden wanneer ze informatie krijgen over neurowetenschappelijk onderzoek waaruit zou blijken dat vrije wil slechts een illusie is. Dit resultaat past in een bredere reeks verschijnselen die in de psychologie motivated reasoning genoemd worden. Mensen grijpen selectief bepaalde informatie en denkbeelden waarmee ze hun eigen voorkeuren kunnen goedpraten. In dit geval is het voor mensen makkelijker om zichzelf te laten geloven dat zij niks kunnen doen aan het leed van anderen, wat zich vertaalt naar minder donaties. Deze bevinding roept vragen op over hoe veranderende opvattingen over vrije wil en verantwoordelijkheid het behulpzame gedrag van mensen beïnvloeden.

Bron: CustomerTalk
0
Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie