Naar inhoud

De les van de chaotische situatie in Amerika voor Nederland

Vol verbazing en afschuw hebben we allemaal gekeken naar de beelden uit Washington op 6 januari 2021. Het is een apotheose geweest van vier jaar bewind onder leiding van Donald Trump, in een land waar wordt geroepen het baken van de democratie te zijn. Vanzelfsprekend hebben wij er ook een mening over en wijzen we eensgezind met onze vinger naar de huidige president van de Verenigde Staten van Amerika en consorten.

En terecht natuurlijk, want wat er is gebeurd, is een regelrechte aanval op de rechtstaat en de democratie. Wij als Nederlanders moeten ons echter ook realiseren dat als we de vinger op het twitterende staatshoofd richten, er nog steeds drie vingers naar ons wijzen. Het is belangrijk te leren van de lessen van de VS en kritisch naar onszelf kijken, zodat het in Nederland uiteindelijk niet zo ver komt.

Het gevaar loert hier ook

Als je de situatie in de Verenigde Staten van Amerika vergelijkt met wat er al enige tijd in Europa en specifiek in Nederland gebeurt, valt op dat een aantal van de mechanismen die de aanslag op democratie in de VS hebben veroorzaakt ook in dit land zichtbaar is:

  • Polarisatie en verharding – Het maatschappelijke debat is de afgelopen jaren extreem verhard, zowel in de politiek als in de media.
  • Heksenjacht – Er wordt steeds meer op de persoon gespeeld, omdat we iemand schuldig willen verklaren. Kijk naar het geweld dat Hugo de Jonge over zich heen krijgt in deze coronacrisis.
  • Bullshitcommunicatie – Het stelselmatig verkeerd voorstellen van feiten aan de omgeving, zonder zich daarbij zorgen te maken of er überhaupt iets van waar is.
  • Framing als fake news – Het continu betitelen van feiten als nepnieuws, om daarmee lastige discussies uit de weg te gaan en het eigen gelijk te halen.
  • Bedreiging persvrijheid – De vrije pers staat onder druk. De NOS-logo's zijn inmiddels van de auto's verwijderd uit angst voor geweld. Daarnaast worden kritische media stelselmatig weggezet door een deel van de politiek als linkse kanalen.
  • Ethiek ver weg – Het eigen belang staat voorop en daarvoor moet alles wijken. De verbinding met de samenleving raakt daardoor steeds meer zoek.

Eigen verantwoordelijkheid

We moeten deze ontwikkelingen serieus nemen om een situatie als in VS in Nederland te voorkomen. Ook organisaties en merken hebben hierin een eigen verantwoordelijkheid door zichzelf niet schuldig te maken aan de opspelende bedreigingen. Maar hun taak is nog groter, omdat consumenten inmiddels eerder vertrouwen op merken dan op de oude constituties, zoals de overheid, de politiek en de maatschappelijke organisaties.

De omgeving verwacht daarom steeds vaker dat een merk of organisatie laat zien waar het voor staat en welke positie wordt gekozen in het maatschappelijke debat. Je kunt je daaraan in de toekomst dan ook niet meer onttrekken. Merken moeten daarbij de juiste ethische keuzes maken. Dat geldt niet alleen voor zichzelf, maar ook voor hun eigen mensen, klanten en andere stakeholders. Het is goed dat ook in de communicatie te laten zien.

Als reactie op de ongeregeldheden in de Verenigde Staten van Amerika hebben social media Donald Trump gebannen. Facebook en Instagram hebben zijn accounts voor een periode van twee weken geblokkeerd, Twitter eerst voor 12 uur en inmiddels permanent. Critici vragen zich af of dat al niet veel eerder had moeten gebeuren.Daarvoor zagen we bijvoorbeeld al acties van sportmerk Nike op de moslimban van de huidige president van de VS.

Ook outdoormerk Patagonia spreekt zich voortdurend uit over maatschappelijke issues en schuwt daarbij politieke uitspraken eveneens niet. In 2020 heeft de organisatie aan haar kledinglabels de zin ‘Vote the assholes out’ toegevoegd, waarmee zij zich hard afzet tegen de klimaatontkenners in de politiek. In Nederland laten merken als Tony’s Chocolonely en Dopper zich actief zien in het maatschappelijke debat.

Bewuste keuzes

Organisaties en merken veranderen door verantwoordelijkheid te nemen steeds meer in activisten. Natuurlijk roept dit verschillende reacties van de stakeholders op. Belangrijk is dus na te gaan of jouw interne en externe stakeholders een dergelijke rol en expliciete maatschappelijke keuzes van je verwachten en op welke maatschappelijke issues en thema’s dat in hun ogen dient te gebeuren. Daarnaast moet het vanzelfsprekend passen bij de eigen identiteit, purpose en waarden van jouw organisatie. Merkorganisaties kunnen door hun maatschappelijke rol te nemen ook aanjagers zijn van een verandering en een baken zijn voor de omgeving in deze hectische tijd.

Hier ligt een interessante taak voor de merkmanagers samen met de board van hun organisatie. Zorg er wel voor dat het geen act voor de bühne wordt, zoals dat eerder wel veelal is gebeurd met onderwerpen als purpose en corporate social responsibility (CSR). Je doet het vanuit integer handelen en het besef dat merken onlosmakelijk zijn verbonden met de samenleving. Dat betekent dat je als merk in de waardecreatie rekening houdt met de verwachtingen van de stakeholders in jouw omgeving. Ook als zij daar niet direct om vragen.

Frank Peters is eigenaar van VIRTUS Communications, een bureau gespecialiseerd in reputatiemanagement en crisiscommunicatie. Hij is tevens lid van de Raad van Advies van Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Commerciële Communicatie (SWOCC). Daarnaast is hij als docent verbonden aan Beeckestijn Business School. In zijn nieuwe boek ‘Reputatiemanagement voor iedereen’ geeft hij jou 46 praktijklessen voor het bouwen en beschermen van de merkorganisatie. Het is een boek met veel praktische tips en adviezen. Dit boek is eigenlijk jouw persoonlijke reputatieadviseur.

Foto: Unsplash

Tip: Wil jij communicatie een integraal onderdeel van jouw organisatiestrategie maken? Dan is de opleiding Strategisch Communicatiemanagement wat voor jou!

  • Tijdens de opleiding leer je de actuele trends, kennis en inzichten op het gebied van strategische communicatie.
  • Je brengt in 12 dagdelen jouw strategische organisatiedoelstellingen in lijn met de doelstellingen van je organisatie.
Lees meer over deze opleiding
0
Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie