Naar inhoud

Een gezonde toekomst eist de opbouw van strategic foresight

Regeren is vooruitzien. Dat geldt zeker niet alleen voor overheden, maar ook voor bedrijven en instellingen. Hoe ontwikkel je echter een heldere toekomstvisie? Voorspellen doen we al zolang de mens bestaat en voor futuristen en trendwatchers hebben we stiekem een zwak. Zij pretenderen immers te weten hoe de toekomst er uitziet en wat het ons brengt. Helaas, was het maar zo eenvoudig. Het gaat namelijk niet om het voorspellen van de toekomst, het gaat om het opbouwen van strategic foresight.

De eeuwenoude wijsheid ‘Regeren is voortuitzien’ is belangrijker dan ooit in een wereld die continu verandert. Veel organisaties zijn bij het ontwikkelen van hun strategie vooral intern gericht. Het gros van de bedrijven en instellingen gebruikt het verleden en heden als vertrekpunt en niet de toekomstige kansen en bedreigingen uit de omgeving. Maar als die omgeving voortdurend verandert, is het een eerste vereiste om je blik sterker naar buiten én naar voren richten. Daarbij is het zeker slim om te leren van de ervaringen uit het verleden.

Regeren is vooruitzien

Organisaties moeten hun blik sterker naar buiten én naar voren richten. Hoe pak je dat echter aan? We hebben het dan niet over het voorspellen van de toekomst, want dat is een hachelijke en omstreden werkwijze. Dat blijkt ook uit verschillende video’s met diverse spraakmakende voorspellingen die niet zijn uitgekomen. Zoals die van Steve Ballmer, ex-topman van Microsoft: “Niemand zit op een iPhone te wachten.”

Spraakmakende voorspellingen

Voorspellingen op technologisch gebied die niet zijn uitgekomen:

  1. “Everything that can be invented has been invented.”
  2. “640 KB ought to be enough for anybody.”
  3. “The automobile is only a novelty – a fad.”
  4. “X-rays will prove to be a hoax.”
  5. “A rocket will never leave the earth’s atmosphere.”
  6. “Y2K will bring the end of the world.”
  7. “There will never a bigger plan built.”
  8. “The iPhone won’t get any significant market share.”
  9. “Television won’t last; it’s a flash in the pan.”
  10. “Machine guns will make war impossible.”

Voorspellingen in films die niet zijn uitgekomen:

  1. ‘Nineteen Eighty-Four’
  2. ‘Back To The Future’
  3. ‘Just Imagine’
  4. ‘2012’
  5. ‘Fahrenheit 451’
  6. ‘Death Race 2000’
  7. ‘A Space Odessey’
  8. ‘Terminator’
  9. ‘Escape From New York’
  10. ‘Demolition Man’


Voorspellingen vanuit de geschiedenis die niet zijn uitgekomen:

  1. “The device is inherently of no value for us.”
  2. “Democracy will be dead by 1950.”
  3. “It is time to close the book on infectious diseases.”
  4. “You will be home before the leaves fall from the trees.”
  5. “There will not be a woman prime minister in my time.”
  6. “Stock prices have reached a permanently high plateau.”
  7. “I do not foresee spaceships to the moon or Mars.”
  8. “There is no likelihood man can ever tap the power of the atom.”
  9. “I have no faith in aerial navigation other than ballooning.”
  10. “This book shouldn’t shock anyone’s religious sensibilities.”


Strategische alertheid

Het gaat niet om het voorspellen van de toekomst, maar wel om het voortdurend monitoren en bestuderen van die mogelijke toekomst. Want dé toekomst bestaat niet, die ziet er iedere dag anders uit. Dat betekent tijdig signaleren, anticiperen en reageren op ontwikkelingen en trends in de buitenwereld. Dit noodzaakt open staan voor mogelijke kansen en bedreigingen en daarmee gestructureerd aan de slag gaan. In Angelsaksische landen spreekt men ook wel van strategic foresight – organisaties met strategische alertheid in hun DNA.

Het bestuderen van de toekomst kan op verschillende manieren en met verschillende methodieken en tools. Denk aan trendwatching, environmental scanning, future scanning, toekomstverkenningen met optiemethodieken en simulatiemodellen zoals alternative futures en probable futures, future games, interactive forecasting zoals bijvoorbeeld via de Delphi-methode, toetsen van hypothesen, scenario-ontwikkeling, marktonderzoek, open innovatie en big data-analyses.

Zet natuurlijk ook managers en medewerkers in als de ogen en oren van de organisatie. Hoe zorg je ervoor dat iedereen actiever en scherper om zich heen kijkt en zijn bevindingen onderling deelt? Rijkswaterstaat heeft al jaren een Early Warning-team dat als kraaiennest fungeert – met vertegenwoordigers, zogeheten dwarskijkers, uit alle geledingen van de organisatie. Dit team scant op gestructureerde wijze de ontwikkelingen in de maatschappij, het werkveld en de eigen organisatie.

Signalen die van belang zijn, worden op diverse manieren binnen de organisatie gedeeld en vormen input voor de strategische discussie. Belangrijk hierbij zijn de snelheid van signaleren (reactietijd), de snelheid van reageren en beslissen (actietijd) en de vertaling van signalen (ontwikkelingen en trends) naar bruikbare inzichten, ideeën en businessprojecten.

Strategische blindheid

Het aantal bedrijven dat structureel de toekomst bestudeert en de opgedane inzichten vertaalt naar beslissingen en strategieën is nog maar klein. Deze strategische blindheid is gevaarlijk, want het kan gemakkelijk tot kleine én grote bedrijfsrampen leiden.

Dit gebeurt niet alleen vanwege de focus op de korte termijn en de waan van de dag, maar ook omdat het bestuderen van de toekomst best lastig is. Maree Conway van adviesorganisatie Thinking Futures duidt het treffend: “All our knowledge is about the past. But all our decisions are about the future and our future strategy is developed in the present.”

Slechts een klein deel van bedrijven is strategic aligned. Zij baseren hun strategie op externe ontwikkelingen en real-time informatie. Daarmee onderzoek je niet alleen de toekomst, je bent ook beter in staat om die toekomst mede vorm te geven – indachtig de woorden van de Amerikaanse oud-president Abraham Lincoln: “The best way to predict the future is to create it.”

Klaar voor de toekomst

Waar draait het om de komende jaren? Kunnen we daar iets over zeggen zonder in de voorspellingen-valkuil te trappen? In algemene zin geldt dat als je de toekomst niet kunt voorspellen, je moet wel zorgen dat je wendbaar bent. Wat zeggen zieners, denkers en doeners daarover? Meer daarover lees je in het e-book 'Ben jij klaar voor de toekomst'. Hoewel het boek al enige tijd geleden is geschreven, is het nog uiterst actueel.

Sjors van Leeuwen is eigenaar van adviesbureau Indora Managementadvies en coördinator en initiatiefnemer van het Zorgmarketingplatform. Van zijn hand is ook het boek ‘Wendbare strategie op één A4 – Inclusief Wendbaarheidscanvas’.

Tip: Wil je leren hoe je klantgerichtheid binnen je organisatie kunt verbeteren? Dan is de opleiding Customer Centric Strategie & Leiderschap wat voor jou!

• Je leert hoe je een klantgerichte cultuur kunt creëren, meten en hierop bijsturen.

• Naast de opleiding schrijf je een customer centric plan voor je eigen organisatie, direct geschikt voor implementatie.

Lees meer over deze opleiding

Bron: CustomerTalk
0
Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie