Naar inhoud

Een school is dan wel geen bedrijf, maar toch ...

Een school is geen bedrijf, maar lijkt er wel op. Vaker misschien dan een school zou willen. Kijk je door een bedrijfsbril naar een school, dan zie je klanten (studenten en ouders), producten (het lesprogramma), partners (bedrijven, gemeente en overheid) en medewerkers (docenten). Ook zie je een missie en visie. En net als een bedrijf, heeft ook een school te maken met externe ontwikkelingen op demografisch, sociaal en technologisch vlak. En een school heeft inkomsten en uitgaven die met elkaar in balans moeten zijn.

Google je op ‘school is geen bedrijf’, dan krijg je ongeveer 133.000.000 hits binnen 0,50 seconden. Het aantal hits geeft wel aan dat over dit onderwerp veel (digitale) discussie bestaat. Als school geen bedrijf is wat is het dan wel? Volgens Wikipedia is een school een instelling waarin onderwijs op een bepaald niveau gegeven wordt. Het woord ‘school’ is afgeleid van het Griekse ‘σχολή’, dat ‘vrije tijd’ betekent. Onderwijs was namelijk oorspronkelijk iets waarvoor men vrije tijd moest hebben. Zeker in een tijd waar volwassenen en kinderen al hun tijd besteedden aan werk.

Arbeid en kapitaal

Zoek je op Wikipedia naar ‘bedrijf’, dan is dat een organisatie van arbeid en kapitaal. Er kan hierbij een onderscheid worden gemaakt in commerciële en niet-commerciële bedrijven. Bij commerciële organisaties is er sprake van een bedrijf waar risico's worden gelopen en waar het streven naar winst noodzakelijk is voor het voortbestaan. Bij niet-commerciële organisaties is winststreven niet het eerste doel. Het doel van het bedrijf dient te worden gezocht in een nut of welzijn van (een bepaald deel van) de bevolking.

Waardegemeenschap

Vanuit deze definities kun je stellen dat school een bedrijf is, al vindt Hans Boutellier – hoogleraar security and resilience aan de VU - dat niet. School is geen bedrijf, maar een waardegemeenschap: “Het onderwijs vormt de grondslag van de continuïteit van de samenleving. De school draagt bij aan het algemeen belang en heeft daarmee grote invloed op onze (democratische) samenleving. Een school is er voor diploma’s, maar bereidt ook voor op een (volwassen) leven binnen diezelfde samenleving. Dan gaat het over burgerschap, levenskunst, omgangsvormen en culturele vorming.”

Wie betaalt, bepaalt

Nu werken nog veel niet-commerciële en (semi)publieke organisaties, dus ook scholen, vanuit een bedrijfsmatige visie met de neiging zich te richten op de wettelijke kaders met de minister als spreekwoordelijke grootaandeelhouder. Immers, wie betaalt, bepaalt. Draagt de school hiermee wel optimaal bij aan het algemeen belang? Uiteindelijk moeten de studenten wel voorbereid worden op een succesvol en zelfredzaam leven in onze samenleving.

Elastiekje

En... hoeveel rek zit er in die wettelijke kaders? Dat kun je je afvragen. Zie het als een elastiekje, daar zit behoorlijk wat rek in voordat het knapt. Hoeveel meer kunnen de onderwijsbestuurders doen met de ruimte die ontstaat als je de kaders oprekt? Hoeveel meer kun je dan investeren in een duurzame onderwijsbijdrage aan onze samenleving?

Gegijzeld

Met alleen de kaders oprekken kom je er niet, want ook het huidige onderwijssysteem knapt uit haar jasje. De maatschappelijke ontwikkelingen volgen elkaar zo snel op dat ons onderwijssysteem steeds meer onder druk komt te staan. Een systeem dat ruim 100 jaar geleden is gebouwd voor een totaal andere maatschappij en dat we ‘met pleisters plakken’ (lees steeds meer geld) trachten in stand te houden. De onderwijsbestuurders houden ons onderwijs in de eigen systematiek, dus op meerdere manieren, gegijzeld.

Educatief ondernemer

Maar hoe nu verder? Kijk naar de bedrijfswereld hoe deze zich continu aanpast aan veranderende omstandigheden. Dat moeten ze wel om te kunnen overleven. Onderwijs hoeft zichzelf echt niet opnieuw uit te vinden: gebruik de successen van anderen om eigen succes te creëren. Dat betekent wel dat je de onderwijsbril moet afzetten en een bedrijfsbril moet opzetten. Daar heb je lef en ondernemerschap voor nodig. Een goede eerste stap zou zijn de onderwijsbestuurder te vervangen door een educatief ondernemer.

De auteur is één van de drijvende krachten achter Instituut Mentoris. Zij houdt zich vooral bezig met het ontwikkelen van opleidingen en trainingen en ze publiceert met regelmaat over het vakdocentschap in het beroepsonderwijs.

Bron: CustomerTalk
0
Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie