Naar inhoud

Fatalistische communicatie is funest voor het bedrijfsimago

Tijdens elke crisis halen communicatieadviseurs fatalistische scenario’s uit de kast en de coronacrisis is geen uitzondering. Het uitgangspunt dat mensen geen enkele invloed hebben op hun lot, is voor Wim de Bie en Kees van Kooten de inspiratiebron geweest voor een prachtig neologisme: doemdenken. Het lijkt wel alsof de grootste doemdenkers die de meest duistere dystopie kunnen schetsen de meeste media-aandacht genereren, terwijl dit voor ondernemingen zelf niet positief uitpakt. Sterker nog, het verzwakt de positie van een bedrijf ontzettend.

Dit zijn vijf voorbeelden van doemdenkers met een negatieve invloed op het imago van het bedrijf.

1. Paniek zaaien zonder doel

Paniek genereert een hoop aandacht, want bange mensen gaan er zo heerlijk in mee. Zo kwam Schiphol in het nieuws met makkelijk hackbare software van de Koninklijke Marechaussee, waardoor hackers en criminelen direct een tip gegeven werd hoe ze dit het beste kunnen doen. Hackers kunnen het systeem gijzelen in ruil voor bitcoins en staten kunnen de vluchtgegevens van miljoenen mensen inzien en gebruiken voor spionagedoeleinden, zo was te horen op 20 april 2020 op NPO Radio 1. Het lijkt mij handiger om dit nieuws achteraf pas te melden, wanneer een IT-bedrijf met slimme programmeurs alle systemen onder de loep genomen heeft en een bijdrage heeft geleverd aan de veiligheid van Nederland. Dát is pas nieuws!

2. Negativiteit scoort in de media, maar levert weinig op voor je bedrijf

Je ziet je buurvrouw direct al staan in haar moestuintje, terwijl ze over de schutting aan jou verkondigt dat de huizenmarkt instort: “Niet alleen instorten, we gaan een depressie in die vergelijkbaar is met de donkere jaren van de Grote Depressie van de jaren 30!” Want ja, dat had ze gelezen in Trouw, die refereert op 14 maart 2020 aan die jaren 30 en de situatie nu betitelt als de Grote Lockdown. Met een headerfoto van een beroemde straatmuzikant in de lege straten van New York City creëer je natuurlijk een beeld dat blijft hangen bij de lezers. Met deze vergelijking beïnvloed je direct het gedrag van je samenleving. Ga er als bedrijf dus ook niet in mee! Ben jij een makelaar? Laat bezichtigingen juist doorgaan.

3. Het is nergens op gebaseerd

Er worden voorspellingen gedaan over de huizenmarkt, de wereldeconomie, de arbeidsmarkt, de hoeveelheid slachtoffers over twee maanden en ga zo maar door. Ik vraag me bij elke voorspelling toch weer af waar dat op gebaseerd is. ING publiceerde een rapport over de financiële verwachtingen voor de rest van het jaar. In die publicatie van 8 april 2020 wordt een nieuw doemscenario geschetst: “Het virus steekt in de herfst van dit jaar echter weer de kop op ondanks bredere inzet op testcapaciteit en contactonderzoek.” Hoe zinvol is het om scenario’s te bedenken en grafieken te maken waarin per branche wellicht eventuele, misschien mogelijke financiële dips worden getoond?

4. Wie heeft het nu het slechtst? Oftewel, wie kan het niet aan?

De speculaties over welke branche het hardst getroffen worden tijdens deze crisis komen ook mijn neus uit. De ene keer heeft de horeca de handen in het haar, de dag erna wordt de reissector het hardst getroffen en over een week is het de transportbranche die het niet overleeft. Deze meldingen verzwakken slechts de positie van de bedrijven in kwestie. Weten welke organisatie het niet haalt, is minder relevant dan de ondernemingen die keihard bikkelen en het wél halen – op welke manier dan ook. Dát is interessant, innovatief en ga zo maar door. Bij de pakken neerzitten heeft nog nooit iemand verder geholpen.

5. Het aanwakkeren van het domino-effect

Het vertrouwen van de consumenten en burgers is dus het belangrijkste. Dit moet je dus proberen in stand te houden door te veel negatieve berichtgeving te vermijden. Nu is dat op dit moment al niet haalbaar meer, want het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS heeft een onderzoek gedaan naar het consumentenvertrouwen. Ironisch is wel dat het consumentenvertrouwen legendarisch laag is, dus publiceert de NOS dit onderzoek. Wat gebeurt er? Mensen zien dat andere mensen geen vertrouwen hebben, dus verliezen zelf ook vertrouwen in de economie. Dit komt dus in een neerwaartse spiraal terecht, waar je niet zo makkelijk meer uitkomt. Laat de negatieve resultaten als bedrijf dus voor wat ze zijn. Focus op de positieve resultaten. En als deze er niet zijn, creëer ze dan!

Wanneer je deze doemdenkende manier van berichtgeving vanuit een sociaalpsychologisch perspectief bekijkt, kun je al snel concluderen dat deze bedrijven niet weten waar ze mee bezig zijn. Door self-fulfilling prophecy komen de voorspellingen uit waar je echt in hart en nieren in gelooft. Dit betekent dat hoe vaker je herhaalt dat een branche omvalt, des te groter de kans is dat dit gebeurt. Door in de media te gooien dat we in een nieuwe crisis belanden, worden mensen bang, houden ze de hand op hun knip, gaan bedrijven failliet en belanden we inderdaad in een crisis. Dit is precies wat je niet wil! Meld dus groei, succes en innovatie, zodat je lezers geen angst voelen en de economie laten draaien.

Het doel van sommige berichtgeving? Daar kun je je vraagtekens bij zetten. Is het vooral belangrijk om zichtbaar te zijn, ongeacht op welke manier? Wat wil je bereiken met je manier van berichtgeving? Doemscenario’s uitwerken is het slechtste scenario voor je bedrijf. Ik denk dat we momenteel elke soort berichtgeving met een korreltje zout moeten nemen en in een bredere context moeten bekijken. Over twee maanden zijn we vast weer wijzer…

Esmée Duindam is adviseur public relations bij pr-bureau Continews.

Tip: Wil jij je verder ontwikkelen als communicatieprofessional? Dan is de opleiding Online Communicatie wat voor jou!

  • In 4 maanden leer je hoe je de onlinecommunicatiemix optimaal inzet om je doelstellingen te behalen.
  • Naast de opleiding maak je een onlinecommunicatieplan voor je eigen organisatie, direct geschikt voor implementatie.
Lees meer over deze opleiding ►
Bron: CustomerTalk
0
Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie