Naar inhoud

Het duivelse dilemma van de onafhankelijke journalistiek

De betrouwbaarheid van de journalistieke berichtgeving heeft door de digitalisering een flinke knauw gekregen. Consumenten verwachten in toenemende mate dat content gratis wordt aangeboden. Die kosteloze berichten zijn uiteraard geen waarborg voor kwaliteit. Gevolg is dat de nieuwsredacties van landelijke dagbladen in het weekend bemand worden door louter stagiaires. Want couranten hebben collectief gebrek aan een ding: geld.

Content in het digitale tijdperk

De wereld schreeuwt moord en brand als het gaat om nepnieuws. Maar is die modderstroom aan onbetrouwbare berichten vreemd in een samenleving waar Facebook de grootste contentaanbieder is? Bovendien worden mediatycoons als Rupert Murdoch niet gedreven door het verlangen naar vrije nieuwsgaring maar door financieel gewin. Voor gedegen onderzoeksjournalistiek worden nauwelijks nog mensen en middelen vrijgemaakt.

Verdienmodel hedendaagse media

Van oudsher leven media van advertentieopbrengsten, maar de kritische consument klikt niet-relevante reclames onmiddellijk weg. Als hij dat al niet automatisch laat doen door een adblocker. De journalistieke media zijn toe aan nieuw businessmodel, maar het fundament daarvoor is nog niet gelegd. Blendle beoogt op deze lacune in te spelen door een Spotify voor journalistieke berichten aan te bieden. Maar het initiatief van Marten Blankesteijn en Alexander Klöpping is vooralsnog niet rendabel.

Onafhankelijke journalistiek

Wat is er nodig voor het behoud van sterke, onafhankelijke journalistiek? Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (SvdJ) heeft vele tientallen professionals uit de wereld van media, ondernemerschap, onderwijs en wetenschap bijeengebracht, die zich gezamenlijk over die vraag hebben geboden. Dit heeft geresulteerd in 10 cruciale aandachtspunten, die in een brief zijn aangeboden aan staatssecretaris Dekker, verantwoordelijk voor onderwijs en media. Een nieuwe commissie zou deze aandachtspunten moeten omzetten in concrete aanbevelingen om ervoor te zorgen dat iedere burger zich goed kan informeren. Een overzicht van die punten.

1. Meer betrokkenheid bij mediawijsheid en de makerskant
De overheid zou ervoor moeten zorgen dat jongeren vanaf een jonge leeftijd leren de betrouwbaarheid van informatie in te schatten.

2. Meer aandacht voor diversiteit
Minderheden moeten worden beschermd en geholpen hun stem te gebruiken.

3. Betere aansluiting tussen gevestigde en nieuwe mediabedrijven
Start-ups en gevestigde mediaorganisaties moeten elkaar meer aanvullen en versterken. En niet beconcurreren.

4. Data moet beter opengesteld worden
Alles wat de overheid en andere partijen kunnen doen om data beter bereikbaar en transparanter te maken, is bevorderlijk voor de (regionale) media.

5. Minder regels rondom (publiek-private) samenwerking
Regelgeving vanuit de overheid, maar ook cultuurverschillen en onderlinge concurrentie weerhouden partijen ervan om de mogelijkheden die er zijn op het gebied van samenwerking te benutten.

6. De journalist krijgt een nieuwe rol
De rol van de journalist verandert. De journalist is steeds vaker een vroedvrouw die anderen helpt om goede artikelen tot stand te brengen. Denk aan topwetenschappers die journalistieke bijdrages leveren.

7. Aanpassen fiscale regels noodzakelijk
Een simpele maar effectieve stap om de journalistiek te helpen, is het verlagen van het btw-tarief voor digitale media.

8. De afhankelijkheid van social media
Het belangrijkste vraagstuk van de komende jaren is hoe mediabedrijven omgaan met hun grote afhankelijkheid van social media en dan met name het algoritme van Facebook.

9. Een vernieuwde basisnieuwsvoorziening
Bij het veranderende medialandschap hoort een heroverweging van de wijze waarop overheidsgeld wordt ingezet. De publieke omroep is daarbij één van de mogelijke modellen.

10. Huis voor de journalistiek
Er lijkt behoefte te zijn aan een centrale plek waar journalistieke kennis wordt gedeeld, inspiratie wordt geboden, maar waar bovenal zichtbaar wordt gemaakt dat een gezonde democratie natuurlijke wapens heeft tegen vervlakking en polarisering.

Urgentie om nú te handelen

Alle professionals die hebben deelgenomen aan de discussie over de toekomst van de journalistiek maken zich zorgen. Ook zijn ze het erover eens dat er nú tot handelen over moet worden gegaan. De verantwoordelijkheid ligt bij zowel de sector zelf als bij de politiek. Daarom dringt het SvdJ er bij de staatssecretaris op aan dat er een commissie wordt ingesteld die de aangegeven aandachtspunten uitwerkt. De vragen die het fonds zich stelt, zijn fundamenteel en de urgentie is helder. Deze nieuwe commissie zou concrete aanbevelingen moeten doen die helpen bij het uitzetten van een nieuwe koers. Het doel is dat er voorwaarden en omstandigheden ontstaan die iedere burger in staat stellen zich goed te informeren.

Bron: CustomerTalk
0
Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie