Naar inhoud

Hoe het onderwijs kan anticiperen op de bedrijfsbehoeften

Het bieden van goed onderwijs is de kerntaak van onderwijsinstellingen. Dat staat als een paal boven water. Ook wordt het steeds belangrijker om te laten zien wie ze zijn, wat ze kunnen bieden en vooral wat hen onderscheidt van de rest. Dat wordt gevraagd door de markt, door ouders, maar ook door de overheid. En studenten laten zich bij hun studiekeuze steeds meer leiden door arbeidsperspectief. Dan volgt automatisch de vraag: waar heeft het bedrijfsleven behoefte aan en hoe moet het onderwijs hierop anticiperen?

50 jaar werken

De aansluiting van het beroepsonderwijs op de arbeidsmarkt is essentieel en die arbeidsmarkt wordt steeds grilliger. Onderwijs moet studenten opleiden voor vakken die nog niet eens bestaan en leidt nu op voor vakken die niet toekomstbestendig zijn en zullen verdwijnen. Daarbij komt dat de student van nu ongeveer 50 jaar zal deelnemen aan het arbeidsproces. De tijd van een leven lang werken in eenzelfde vakgebied, laat staan voor eenzelfde werkgever, is voorbij.

Generatie Y

De jongeren die nu in de schoolbanken zitten of een eerste entree op de arbeidsmarkt gemaakt hebben, vormen de Generatie Y, ook wel millennials genoemd. Deze generatie typeert zich als de grenzeloze generatie, die opgegroeid is met grote technologische vooruitgang en die alles digitaal wil doen.

In een wereld waarin alles al eens eerder bedacht en gedaan is, vindt deze generatie authentiek zijn belangrijk. De millennials willen alles op hun eigen manier doen. Ze willen vervolgens flexibel werken in een omgeving waar ze zich kunnen ontwikkelen en echt iets kunnen bijdragen. Een generatie niet alleen flexibiliteit zoekt, maar zelf ook flexibel is, ontdekte YoungCapital in een onderzoek.

Hoe gedragen millennials zich op de arbeidsmarkt?

Millennials vinden flexibiliteit en vrijheid dus belangrijk. Dat uit zich ook op de werkvloer. Ook zingeving is in de werkcontext belangrijk. Een millennial is eerder bereid iets te doen als hij weet waarom. Hij is altijd bezig met waarom hij iets op een bepaalde manier moet doen. Kan het makkelijker of efficiënter? Dan spot hij dat meteen.

Volgens Intermediair uiten die kernwaarden zich ook op een negatieve manier. Zo zouden millennials werk belangrijk vinden, maar is het voor hen geen garantie voor geluk. Flexibele werktijden zijn prima, maar overwerken liever niet. En loyaliteit aan hun werkgever zou er ook niet zijn: jobhoppen is zelfs heel normaal.

Uitdaging

Het bovenstaande geeft wel aan dat onderwijs en werkgevers een uitdaging hebben. Uit de praktijk weten we dat werkgevers zich sneller aanpassen aan veranderende omstandigheden dan onderwijs. Waar ligt dan de uitdaging voor het onderwijs? Een school is er voor diploma’s, maar bereidt ook voor op een succesvol leven binnen onze samenleving. Welke keuzes moet het onderwijs maken, opdat de studenten van nu goed voorbereid zijn op een zelfstandig en zelfredzaam volwassen leven? Immers, het onderwijs vormt de grondslag voor de continuïteit van onze samenleving.

Rijbewijs

In ons huidige onderwijssysteem kiezen studenten na de middelbare school een beroepsrichting en volgen daarvoor een beroepsopleiding. Hier leren ze het vak. Het onderwijs heeft haar curriculum daarop ingericht, er wordt vakkennis gedoceerd. Zie het als een rijbewijs: de studenten leren de basisvaardigheden op school en krijgen daar een diploma voor. Met dat diploma kunnen ze in de praktijk aan de slag. Hier maken ze uren en ontwikkelen zich verder tot professional.

Mismatch

Vraag je aan een gemiddelde werkgever in het werkveld welke schoolverlater hij het liefst aanneemt in zijn organisatie, dan staat vakkennis niet bovenaan zijn wensenlijstje. Hij heeft het liefst een student met goede sociale vaardigheden, proactief, nieuwsgierig, verantwoordelijkheid en ook enige vakkennis. Het echte vak leren ze wel op de werkvloer. Waar het onderwijs dus insteekt op vakkennis, gaat het werkveld voor sociale vaardigheden. En… de millennials hebben zo hun eigen karakteristieken waarbij jobhoppen heel normaal is. Hoe breng je deze drie-eenheid in balans?

Waartoe leiden we op?

Dat is nu de grote uitdaging. Duidelijk is, dat de vakinhoud ondergeschikt is voor zowel het werkveld alsook de student. Andere kennis, kunde en vaardigheden (competenties) hebben nu de prioriteit. Onderwijs moet het curriculum en de opleidingsprogramma’s daarop afstemmen om zo een duurzame onderwijsbijdrage aan onze samenleving te kunnen blijven leveren. Immers, de student moet nog steeds voorbereid worden op een vervolgstap in zijn leven, werkgevers hebben nog steeds behoefte aan gekwalificeerde medewerkers en scholen hebben nog steeds een fundamentele maatschappelijke verplichting.

Veranderende rol docent

De millennials willen alles op hun eigen manier doen en zelf ontdekken. Hierdoor verandert ook de rol van de vakdocent. De docent zal niet meer aanbodgestuurde vakinhoud moeten doceren, maar vraaggestuurde vakkennis moeten faciliteren. Ook zingeving en bijdragen zijn belangrijke drijfveren voor millennials. De docent moet hiervoor de persoonlijke ontwikkeling van de studenten intensiever ondersteunen. De student doorloopt de stadia van puber naar adolescent naar volwassenen in de schooltijd. Wie ben ik, wat wil ik, wat kan ik, waar sta ik voor en waar ga ik voor, dat zijn ook voor studenten basale levensvragen die direct invloed hebben op de studiekeuze en daarmee sturing geven aan het arbeidsperspectief.

Onderwijsinstellingen die duidelijk aantonen waartoe ze opleiden – curriculum en opleidingsprogramma’s afgestemd op actuele ontwikkelingen in het werkveld – en daarbij studentgericht onderwijs aanbieden gaan het verschil maken. Het klinkt zo simpel, maar dat is het niet.

De auteur is één van de drijvende krachten achter Instituut Mentoris. Zij houdt zich vooral bezig met het ontwikkelen van opleidingen en trainingen en ze publiceert met regelmaat over het vakdocentschap in het beroepsonderwijs.

Bron: CustomerTalk
0
Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie