Naar inhoud

Openstaan voor elkanders spiritualiteit maakt teams sterker

Botsingen van spirituele aard zijn medebepalend voor de sfeer op de werkvloer. Toch is spiritualiteit als vorm van diversiteit sterk onderbelicht in organisaties in de afgelopen jaren. Zo wordt het bijvoorbeeld ook niet meegenomen bij teambuildingsactiviteiten. En dit terwijl het gedrag van mensen vaak gemotiveerd wordt door hun spirituele of levensbeschouwelijke overtuiging. Openstaan voor elkaars spiritualiteit maakt teams dan ook sterker.

Van elkaar profiteren

Met mijn nieuwe boek ‘Goden en goeroes – Inspiratiebronnen op de werkvloer’ probeer ik verandering te brengen in het onbenut laten van overtuigingen. Omdat een manager die goed weet om te gaan met de spiritualiteit van zijn medewerkers profiteert van een aantal voordelen, ook als hij zelf absoluut niet spiritueel is. Denk bijvoorbeeld aan toename van zelfreflectie en verantwoordelijkheid van zijn medewerkers, stresspreventie waardoor een lager ziekteverzuim ontstaat, vervulling van de behoefte aan zingeving, een coöperatieve instelling en een gezondere levensstijl.

Wanneer we het over diversiteit hebben, handelt het vaak over genderdiversiteit of over culturele diversiteit. Zelden wordt er gesproken over spirituele diversiteit, terwijl dit veel effect heeft op teams. De levensbeschouwing van een medewerker of manager is namelijk heel bepalend voor zijn Sitz im Lebenen voor zijn houding en gedrag op het werk.

Open mind

Wanneer er openheid is op dit gebied in teams en mensen kunnen hun collega’s in hun anders zijn accepteren, begrijpen mensen elkaar vaak beter. Ze kunnen dan elkaars kwaliteiten optimaal benutten. Maar dit gaat niet vanzelf. Je hebt er deskundige managers voor nodig, die zowel een open mind hebben als het vermogen om te schakelen tussen de verschillende stijlen.

En dat Nederland een land is dat stijf staat van de spirituele en religieuze stromingen, behoeft geen nadere toelichting. Yogaretraites op Ibiza, boeddhistische kloosters in Drenthe, kerken en moskeeën, spirituele avonden in de steden of juist in de natuur en magnetiseurs en astrologen in de Noordoostpolder laten zien dat veel mensen er gevoelig voor zijn.

Serieus nemen

Niet iedereen neemt spiritualiteit echter serieus. Fervente wetenschapsaanhangers zien het als een gepasseerd station, als iets van vroeger, en wuiven het weg als zweverig, achterlijk of als ondoordacht bijgeloof. Meerdere managers gaven bij mij aan spiritueel te zijn, maar daar liever niet openlijk voor uit te komen, omdat ze dan niet meer serieus worden genomen.

Die angst is zeker niet helemaal ongegrond, want er is een tendens om spiritualiteit lager in te schalen dan wetenschap. Zo werd in een onderzoek de conclusie getrokken dat atheïsten vaak iets intelligenter zijn dan mensen die geloven.De aanname dat spiritualiteit onwaar zou zijn, is echter geen wetenschappelijk bewezen feit.

Voordelen van spiritualiteit

De tendens om spiritualiteit niet serieus te nemen was voor mij reden, als trainer, coach en schrijver, om het boek ‘Goden en goeroes’ te schrijven. Ik werk nu 25 jaar in dit vak en heb zo vaak meegemaakt dat zaken niet echt opgelost worden, omdat mensen zich niet echt uitspreken. Ze voelen zich niet veilig, hebben het idee dat er geen ruimte voor ze is. Vaak heeft dit te maken met de bijzonderheden van hun levensbeschouwing. Wie daar in een open sfeer over kan praten met zijn medewerkers of collega’s, vergroot zijn of haar veiligheid en het gevoel dat het leuk is op het werk.

Allerlei managementdoelen worden door spiritualiteit bijvoorbeeld bevorderd. Mensen vergroten hun zelfreflectie bijvoorbeeld vaak met meditatie en gebed. Ze verbeteren hun samenwerkingsvaardigheden, omdat ze liefdevol naar hun medemens willen zijn. Spiritualiteit kan zelfs een wonderlijk goed effect hebben op ziekteverzuim en stresspreventie. Bijvoorbeeld door meditatie, mindfulness en het vermogen om boven een situatie te hangen, waardoor de blik breed blijft en het zogenaamde emotionele tunnelen niet kan toeslaan.

Niet oordelen

In ‘Goden en goeroes’ behandel ik onder meer een praktijkcasus, waar een teamconflict alleen maar kon worden opgelost door in te gaan op de spirituele en religieuze verschillen. Ik heb dat destijds, in overleg met de opdrachtgever, kunnen doen, en dat pakte bijzonder goed uit. De andere modellen, zoals de kernkwadranten, DISC en Belbin, die zeker goede diensten bewijzen, bereikten de teamleden onvoldoende. Door met de mensen in gesprek te treden over hun overtuigingen en ze daar met elkaar over te laten praten, lukte het wel om het probleem op te lossen.

Als manager mag je verwachten van medewerkers dat ze uit het oordeel blijven en zich coöperatief opstellen. Daar heb je een rol. Coachend, sturend, faciliterend, je hebt voortdurend te schakelen, te switchen. Vandaar dat ik een leiderschapsstijl heb ontwikkeld over diversiteit, die ik switchend leiderschap noem. Deze stijl maakt je tot een complete leider, niet alleen maar een leider die diversiteit weet te bevorderen in zijn team. Je wordt er mentaal rijker en beter van. Trouwens, ook het resultaat van je team en organisatie.

Creativiteit

Belangrijk is ook dat je een team kan inspireren door ze inzichten uit hun spirituele of atheïstische inzichten te laten delen met elkaar, zij het in een veilige setting. Die inzichten, vertaald naar het werk, kunnen zeer goede diensten bewijzen.

Enige creativiteit is daarbij handig. Af durven wijken van traditionele werkoverlegsessies – om ruimte te maken voor relevante thema’s – betekent een andere managementaanpak, waarvan iedere manager breder wordt in zijn inzichten. Want we willen graag veelzijdige, zich onderscheidende managers hebben, nietwaar?

Zelfreflectie, stresspreventie, ziekteverzuim terugdringen en een coöperatieve instelling, het zijn maar een paar voordelen van het bevorderen van openheid over en uitwisseling van spirituele, atheïstische en religieuze inzichten. Dat het inspirerend is, en bovendien voorziet in de behoefte aan zingeving van oudere en jongere medewerker, is alleen maar een pré. Daardoor gaan mensen zich thuis voelen op het werk en dat leidt tot verbondenheid met het werk dat ze doen.

De fun van diversiteit

Zijn er dan geen nadelen? Nou en of. Het ontstaan van conflicten tussen mensen van verschillende spirituele overtuigingen, met alle gevolgen van dien, is er zo een. Dat geldt eveneens voor wereldvreemdheid, want soms associeert men de werkgever met een systeem dat vijandig is aan de eigen spirituele overtuiging. Ook kunnen mensen betweters worden door een spirituele methode. Allemaal niet bevorderlijk voor de teamspirit.

Een reden te meer voor mij om er een boek over te schrijven. Als spiritualiteit of religie een haard kunnen zijn voor conflicten, is het belangrijk om iets te weten over de achtergronden van zulke conflicten. Ik heb geprobeerd daar heel praktische handvatten voor te bieden. Werken vindt plaats in ons publieke domein. Levensbeschouwingen zijn daar heel bruikbaar, maar in een andere vorm dan in het privédomein. ‘Goeroes en goden’ geeft leidinggevenden en medewerkers tools om elkaar hierbij te helpen. Om hen te helpen om de fun van diversiteit te realiseren.

Bert Overbeek is een ervaren trainer, veranderaar en specialist in samenwerking en teamontwikkeling. 'Goden en Goeroes' is het derde deel van het drieluik dat hij heeft geschreven over diversiteit. Eerder verschenen in die reeks 'Mannen en/of Vrouwen' en 'Diversiteit'.

Bron: CustomerTalk
0
Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie