Naar inhoud

Waarom verreweg de meeste start-ups en scale-ups mislukken

Startende ondernemingen zijn hot. Maar net als tijdens de eerste Internetgolf rond de eeuwwisseling mislukken de meeste start-ups nog steeds en hetzelfde geldt voor scale-ups. Aan de hand van de verschillende fasen die we kunnen onderscheiden in de ontwikkeling van een start-up naar een scale-up, is inzichtelijk te maken waarom de meeste starters niet gaan vliegen. En dus niet van de grond komen als succesvolle start-up en scale-up.

Op basis van persoonlijke ervaringen vanaf 2001 en die van een groot aantal succesvolle oprichters en investeerders is het mogelijk uit te leggen welke fasen je in de ontwikkeling van een succesvolle start-up kunt onderscheiden. En waarom verreweg de meeste start-ups en scale-ups mislukken voordat ze goed en wel gaan vliegen.

Van start-up naar scale-up

Over het algemeen kun je stellen dat er verschillende modellen worden gebruikt om de levenscyclus van een onderneming van het begin tot het al dan niet vrijwillige einde te beschrijven. In de wereld van de start-ups wordt meestal uitgegaan van een model waarin je eerst de ‘pre-start-up-fase’ hebt, vervolgens de ‘lean-start-up-fase’ en tenslotte de ‘scale-up-fase’, oftewel de groeifase.

In de pre-start-up-fase is er generiek gezien een oprichter die van plan is om een bedrijf op te richten. Vaak heeft de betrokkene niet veel meer dan een idee of een aantal ideeën waar nog uit gekozen moet worden. De onderneming is eigenlijk niet veel meer dan een soort project. De oprichter doet het meeste zelf en het komt dan ook vaak voor dat hij of zij iemand met een bedrijfskundige achtergrond is en dat is dus wel zo handig: bedrijfskundigen kunnen vaak veel dingen zelf en dat scheelt weer onnodige uitgaven. Een andere belangrijke taak die de oprichter of oprichtster heeft is het presenteren van het idee aan allerlei verschillende mensen waaronder mogelijke klanten.

Dit is dus een groot verschil met veel grote bedrijven en wat meer traditioneel gerichte benaderingen van marketing en promotie. Succesvolle oprichters van start-ups beginnen direct met de promotie en het vermarkten van hun idee. Niet zozeer om te verkopen, maar veel meer om dat idee en de verschillende veronderstellingen die daaraan ten grondslag liggen te valideren met mogelijke klanten. Ook zal de oprichter op zoek gaan naar een mogelijke medeoprichter en naar andere teamleden om het eerste oprichtersteam samen te kunnen stellen.

In de lean-start-up-fase, genoemd naar het bekende boek van Eric Ries, wordt het idee verder uitgewerkt en wordt er een eerste prototype of ‘minimum viable product’ (MVP) geproduceerd. Dit is een eerste versie van de uiteindelijke oplossing waar de start-up zich op wil gaan richten. Deze MVP speelt een belangrijke rol in het verdere leven van de startende onderneming. Met behulp van deze MVP moeten potentiele klanten worden aangetrokken en moeten andere teamleden en partners worden gevonden waaronder eventueel strategische partners en leveranciers. Ook in deze fase is het belangrijk om voortdurend actief te zijn met een aangepaste online en offline marketingstrategie met als doel potentiele klanten te werven en om de karakteristieken van de oplossing te valideren. Social media en video’s spelen hierbij een belangrijke rol als onderdeel van moderne growth hacking marketing. En niet te vergeten steeds meer SaaS-oplossingen waarmee je je marketingcampagnes grotendeels kunt automatiseren.

Veel start-ups mislukken al in de eerste twee fasen

De praktijk van de afgelopen 20 jaar leert dat veel start-ups eigenlijk al in deze eerste twee fasen mislukken. Alleen gaan veel oprichters, verblind door hun eigen briljante idee toch door in plaats van of te stoppen en een ander, beter idee uit te werken en vooral goed hun huiswerk te doen. Of er gewoon helemaal mee te stoppen omdat hij of zij gewoon niet geschikt is om de oprichter van een succesvolle onderneming te worden. Iets waar in de hype rond start-ups en scale-ups te weinig aandacht aan wordt besteed. Veel van de oorzaken van die mislukkingen zijn, in tegenstelling tot wat je zou denken, niet te wijten aan wat vaak als reden wordt genoemd, namelijk gebrek aan financiering, maar aan hele andere factoren:

  • veel start-ups mislukken in de eerste twee fasen omdat de oprichter gewoon zelf niet het juiste profiel heeft;
  • omdat de oprichter zijn of haar huiswerk niet goed heeft gedaan en het verkeerde idee verder uitwerkt;
  • het idee is wel een prima idee, maar de oprichter slaagt er niet in om de juiste mensen om zich heen te verzamelen en het businessidee zo op tijd om te zetten in een oplossing waar echte, betalende klanten voor willen betalen.

Veel oplossingen zijn niet innovatief en veel oprichters doen hun huiswerk niet goed. Ze kijken niet naar de concurrentie, ze overschatten zichzelf of ze geven geen of onvoldoende aandacht aan potentiele klanten.

Van de lean-start-up-fase naar de scale-up-fase

Maar ook in de derde fase, voordat je start-up gaat vliegen en van de grond gaat komen, kan er in de praktijk heel veel misgaan. In de groeifase, de scale-up-fase, moet je, zoals het woord al zegt, ‘gaan groeien’. In de praktijk zie je dat veel ondernemers best wel aardig draaien tot het moment dat ze meer klanten krijgen en hun hele onderneming moeten kunnen opschalen. Ze moeten eigenlijk een soort projectorganisatie omvormen tot een onderneming. In de praktijk zie je dan bijvoorbeeld dat veel oprichters niet geschikt zijn voor het opzetten van een meer professionele organisatie. Daarbij moet je aan de ene kant natuurlijk wel ondernemend en dynamisch blijven, maar aan de andere kant moet je dingen meer organiseren. Daar heb je een ander type mensen voor nodig. Dat zijn problemen vergelijkbaar met de opvolging in familiebedrijven, waar veel oprichters zelf niet door hebben dat ze beter opzij kunnen stappen om aan andere bestuurders de ruimte te geven de onderneming te laten groeien en een goede basis te geven voor de toekomst.

Al 30 jaar lang mislukken start-ups en scale-ups om dezelfde redenen

Als je kijkt naar wat de kritische succesfactoren zijn om van je idee een succesvolle start-up en scale-up te maken, blijkt in de praktijk dat de meeste oorzaken voor het mislukken gevonden kunnen worden in zogenaamde ‘zachte factoren’, namelijk de soft- en de hard-skills van de oprichter en de medeoprichter en in de kwaliteit en de samenstelling van de teams in de drie verschillende fasen. Die factoren zorgen bepalen namelijk of de start-up of de scale-up in staat is om de juiste dingen op het juiste moment te doen voor de juiste klanten en bijvoorbeeld de juiste partners, leden van hun Raad van Advies (RvA) en Raad van Toezicht (RvT) aan te trekken. En er bovenal voor te zorgen dat ze een oplossing ontwikkelen voor en met betalende klanten voor een echt probleem en zo in een volgende fase voldoende financiering aan kunnen trekken. In deze eerste drie fasen van idee tot succesvolle start-up is een oprichter vaak aangewezen op eigen geld en financiële steun van de omgeving. Van investeerders is meestal nog geen sprake. Investeerders investeren namelijk ook vooral in mensen: in de juiste oprichter met de juiste teams en in een oplossing die al (gedeeltelijk) zichtbaar is. En niet in een ‘briljant idee’ alleen zoals mensen je willen doen geloven. De keuze van het juiste idee en het verder succesvol uitwerken daarvan zorgt ervoor dat je start-up gaat vliegen…. of neerstort. En daarom is de keuze van je beste businessidee ook een belangrijk onderdeel dat in het boek 'Kan het vliegen? Van idee tot succesvolle startup' uitgebreid aan de orde komt, voorzien van praktische tips en checklists. Een onderwerp dat in de meeste boeken, waaronder ‘De lean startup – Hoe voortdurend innoveren tot een succesvolle business leidt’, niet of nauwelijks aan de orde komt.

De auteur is onder andere oprichter en CEO van Fintech Startup Partners en heeft recent het boek 'Kan het vliegen? Van idee tot succesvolle startup' uitgebracht.

Bron: CustomerTalk
0
Logo CustomerTalk

Cookie-instellingen

CustomerTalk maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikerservaring.

Graag vragen wij je toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Accepteren Meer informatie